Çilek Yetiştiriciliği Teknikleri, Püf Noktaları ve Bakımı

2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 (2 oy, ortalama: 5,00 / 5)
Çilek Yetiştiriciliği Teknikleri, Püf Noktaları ve Bakımı Tarifi

Çilek Yetiştirme ve Bakımına Dair Temel Bilgiler

Dünya çapında en sevilen ve en çok tüketilen meyvelerden biri olan çilek, aynı zamanda en çok ticareti yapılan meyve çeşididir. Kendine has aroması ve kokusuyla hem yetişkinler hem de çocuklar tarafından beğeni ile tüketilen meyve, Türkiye’de Akdeniz ve Ege Bölgesi’nde yaygın olarak yetiştirilir.

Hassas ve bakım isteyen bir meyve çeşidi olan çileğin taze olarak tüketilmesi ve buzdolabında saklanması önerilir. Ana vatanı Amerika olan çilek, dünya genelinde yıllık 5 milyon tonluk üretimi ile en çok yetiştirilen meyvelerden biridir.

Lezzeti kadar faydaları ile de adından söz ettiren çilek, düzenli olarak tüketildiğinde vücutta olumlu etkiler yaratır. Şeker oranı yüksek bir meyve olduğundan dolayı bakteri tutucu yapıya sahiptir. Ayrıca yere yakın bir şekilde yetiştiğinden dolayı bol su ile tüm toprağından temizlenerek tüketilmesi önerilir.

çilek

Çilek Meyvesi ve Özellikleri

Gülgiller familyasına ait olan çilek bitkisi, Fragaria bilimsel adıyla da bilinir. Kırmızı renkte meyvelere sahip olan bitkinin dünya üzerinde yirmiden fazla çeşidi vardır. Bitki üzerinde salkım biçiminde yetişen çilek bahçelerde özel olarak yetiştirilebildiği gibi kendi kendine doğal ortamlarda yabani olarak da yetişebilir.

Nisan ve haziran aylarında çiçek açmaya başlayan bitkinin çiçekleri gelişerek meyveye dönüşür. Beyaz ve yeşil renge sahip meyveler zamanla olgunlaşarak kırmızı renk alır ve tatlanmaya başlar. Yaprakları tüylü olan bitki, yere yakın sürüngen bir bitki çeşididir.

Genellikle taze olarak tüketilen çilekten kış için reçel, komposto yapılabilir. Kek, tatlı ve içeceklerin içine atılarak da tüketilebilen çilek, yüksek vitamin ve mineral içeriği ile oldukça faydalıdır. Sert yapıya sahip iri ve orta kalitedeki Aliso çilek çeşidi genellikle reçel yapımında kullanılır.

Gıda sanayisinde kullanılan çilek çeşidi Tioga, derin dondurucuya atmak için de uygundur. Bunların dışında pocahontas, douglas, red chief, dana, 216, pajaro, chandler, hanoye, brio, Bursa çileği, Arnavutköy çileği, dağ çileği, orman çileği ve Ereğli çileği gibi çilek çeşitleri bulunur.

çilek yetiştirme

Çilek Yetiştiriciliği Teknikleri

  • Tarlada çilek yetiştiriciliği: -10 dereceye kadar soğuğa dayanabilen bir bitki olan çilek, kumlu-tınlı ve hafif toprakları sever. Kireç oranı yüksek olan topraklarda çilek yetiştirmek zordur. Çilek dikiminin ilkbahar, kış, yaz ve sonbahar olmak üzere 4 dikim zamanı vardır. Serin ve nemli havalarda çilek dikimi yapılmalıdır. 6-8 santime kadar kökü ile birlikte toprağa gömülen çilek, yaprakları toprağın üzerine gelecek şekilde dikilir. Ülkemizde çilek yetiştiriciliğinin artması için devlet desteği verilmektedir. Su boruları, malç, fide ve sulama malzemeleri çilek yetiştiriciliği devlet desteği arasındadır.
  • Topraksız çilek yetiştiriciliği: Modern çilek yetiştiriciliği olarak da bilinen topraksız çilek yetiştiriciliği, son dönemlerde kullanılan en yaygın yöntemdir. Suya dayalı bir yöntem olduğu için suda çilek yetiştiriciliği de denilen yöntem, uygun kaplar içine ısı yalıtımı sağlayan bir madde eklenerek yapılır. Topraksız çilek yetiştiriciliği maliyeti yüksek bir yöntem olmasına rağmen üretilen çileklerin kalitesi nedeniyle tercih edilen bir yöntemdir. Bu yetiştiricilik yöntemi için toprak yerine havalandırılmış durgun akan besin solüsyonu ya da besin öğeleri ile zenginleştirilmiş kaya yünü, perlit, sünger taşı ve volkanik tüf kullanılır. Bunlara ek olarak torf gibi organik maddeler kullanılarak da topraksız çilek yetiştiriciliği yapılır. Bu yöntemin PVC borular içine çilek fideleri ekilerek yetiştirilmesine borulu çilek yetiştiriciliği denir.
  • Serada çilek yetiştiriciliği: Genellikle ısıtmalı plastik ya da cam alçak tünellerle yapılan sera yetiştiriciliği, giderleri fazla olan bir yöntemdir. Torba kültürü ile çilek yetiştiriciliğinin yapılmasının mümkün olmadığı bataklık, taşlık ve kayalık alanlara uygulanan bir yöntemdir. Çilek yetiştiriciliği sera içinde yapılıyorsa, çileklerin soğuktan zarar görmesini engellemek amacıyla sera üstünden ısıtma ve yağmurlama yapmak için ikinci bir tünel uygulanır. Serada çilek yetiştiriciliği ve bakımı zahmetli bir yöntemdir.
  • Evde çilek yetiştiriciliği: Evde çiçek yetiştiriciliği için saksı ve sepetler kullanılır. Balkonda saksı içinde çilek yetiştirmek için en uygun çilek çeşidi, ısıya dayanıklı ve yaprakları kısa olan hummi-meraldo çeşididir. Askı saksılar için ise Toscana denilen uzun filizlere sahip çilekler uygundur. Askıdaki sepetler için ise sarmaşık çilek yetiştiriciliği uygun bir yöntemdir. Kalın sapları ve güçlü yapısından dolayı tercih edilen bu çilek çeşidinin uygun ortamlarda ve yeterli sulama ile boyları 2 metreye kadar ulaşabilir.

çilek tarlası

Çilek Yetiştirmenin Püf Noktaları

  • Hemen her yerde yetişebilen çilek toprağının kireç oranının yüksek olmaması gerekir.
  • Çileğin ekildiği alanın güneş görmesi önemlidir. Güneş almayan fideler kavruk ve küçük, ayrıca yetişen çileğin kalitesi düşük olur. Evde çilek yetiştiriliyorsa bahçe ya da balkonların güneş gören alanlarına yerleştirilmelidir.
  • Yetiştirildiği toprağın azot açısından zengin olması çileğin daha verimli olmasını sağlar. Bu nedenle çileğin toprağa dikilmeden önce toprağının azot açısından zengin gübre ile desteklenmesi önemlidir.
  • Fidelerin dikileceği toprakta balık sırtı olması ve dikimden bir süre sonra toprağa amonyum sülfat içeren çiftlik gübresi eklenmesi çilek kalitesini ve verimini arttırır.
  • Çilek yetiştiriciliğinin en önemli püf noktası sulama şeklidir. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmeli ve yağmursuz günlerde çilek fideleri mutlaka sulanmalıdır. Toprağın her daim nemli olması oldukça önemlidir. Meyveler olgunlaşmaya başlamadan önce fosfor içeriği yüksek gübre kullanılması gerekir.
  • Olgunlaşmaya başlayan çileklerin daha temiz olması için siyah politelin bir örtü kaplanabilir. Bu örtü mikroorganizma oluşumunu engeller ve toprağı temiz tutar. Örtülerin sabit kalması için toprağa çivilerle tutulabilir.
  • Fide dikimindeki püf nokta ise kök boğazından dikilmesi gerekliliğidir. Ne çok derin ne de yüzeysel dikimden sakınmak gerekir.

çilek bakımı

Çilek Bakımı Nasıl Yapılır?

Çilek yetiştiriciliğindeki en önemli noktalardan biri topraktan yabancı otların çıkışının engellenmesidir. Çilek aşırı sulandığında bitkide mantar ve sarılık gibi hastalıklar oluşur. Ayrıca sulama suyunun tuz oranının yüksekliği 5.0 milimosttan fazla ise kullanılmaması gerekir. Dikim işleminden sonra can suyu denilen sulama işlemi gerçekleştirilir.

Yaz dikiminde dikilen çilek fideleri 15 gün boyunca günde 3 kez sulanmalıdır. Bu dönemden sonra çileğin aşırı sulanmaması gerekir. Aşırı sulanan çileklerde mantar ya da sarılık gibi hastalıklar oluşabilir. Damlama sulama yöntemi çilek yetiştiriciliğinde kullanılan en ideal yöntemdir.

Çilek yetiştiriciliğinde gübreleme de önemli bir konudur. Çilek toprağı her ay gübrelenmedir. Çilek bakımında bir diğer önemli nokta ise çilekte çıkan kolların hemen temizlenmesi gerekliliğidir. Temizlenmeyen kollar çilek verimliliğini düşürür.

Çilek bitkisinde hastalıkları önlemek için mutlaka toprak sterilizasyonu veya fumigasyonu yapılmalıdır. Meyveler çıkar çıkmaz çürükleri önlemek amacıyla düzenli bir şekilde mantar ilaçları kullanılmalıdır.

Kırmızı örümcek, yaprak bitleri, danaburnu, kadı lokması gibi zararlılar çileklerin en büyük düşmanıdır. Düzenli olarak yapılan ilaçlama ile bu zararlılardan kurtulmak mümkündür.

çilek yetiştiriciliği

Çileğin Faydaları Nelerdir?

  • Asit ve cox enzimleri içeren çilek, antiinflamatuar etkiye sahiptir. Yaralardaki iltihap oluşumunu engelleyen meyve, vücuttaki dopamin oranını arttırır.
  • Beyin fonksiyonlarının gelişiminde önemli rol oynar ve Alzheimer hastalığına karşı koruyucudur.
  • İçeriğinde yer alan antioksidan bileşenler vücudun bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklara karşı mücadele etmesini destekler. Kanser hücresi oluşumunu engeller ve oluşan hücrelerin yok edilmesini sağlar.
  • Vücuttan toksin maddelerin ve fazla suyun atılmasına yardımcı olan çilek, içeriğindeki fenol bileşikler sayesinde kalp krizi riskini minimuma indirir.
  • Manganez ve K vitamini açısından zengin bir meyve olan çilek, kemik ve diş gelişiminin sağlanmasında önemli rol oynar.
  • Yaşla birlikte görülen göz hastalıklarının tedavisine yardımcı olan çilek, retinayı ve korneayı güçlendirir.
  • Yüksek oranda C vitamini içeren çilek, serbest radikallerle mücadeleyi destekleyerek cilt kırışıklıklarını önler. Çilek ile hazırlanan cilt maskeleri aknelerin yok edilmesini ve cilt lekelerinin onarılmasını sağlar.
  • Kolajen içeriğinden dolayı zayıf ve kırılgan saçlara sahip olanların çilek yemesi önerilir. Sağlıklı saçlar için çilek maskeleri hazırlanarak saçların daha canlı ve daha parlak görünmeleri sağlanabilir.
  • Aşırı yorgunluk, yaşlılık ve uykusuzluğa bağlı olarak gelişen göz altı morlukları ve şişlikleri için çilek maskeleri mucize yaratabilir.

Çilek ile hazırlanan tarifler için sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Çilek Faydaları, Besin Değeri, Maskesi ve Diyeti yazımızı inceleyebilirsiniz.

Önemli not: Sitemizde yayımlamış olduğumuz makaleler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; geçerliliğini zamanla yitirebilir. Söz konusu besinin faydaları, iyi geldiği hastalıklar ve kullanım önerileri hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz. Besinler her bünyede farklı etki yaratabileceğinden, uygulamaya geçmeden önce mutlaka bir doktora danışmanız gerekmektedir. Bu durum göz ardı edildiğinde ortaya çıkabilecek sorunlar ve yan etkilerden sitemiz sorumlu tutulamaz.
Çilek Yetiştiriciliği Teknikleri, Püf Noktaları ve Bakımı 07.06.2018 tarihinde yayınladı. İlgili sayfalar: