Doymuş ve Doymamış Yağ Farkı Nedir? Doymamış Yağ İçeren Besinler

İyi Grup Yağlar Arasında Yer Alan Doymamış Yağlar Üzerine

Vücudun ihtiyacı olan ve temel yapı taşlarından olan yağ son derece önemli bir besin maddesidir. Yağlar vücut ısısının korunmasını, organların korunmasını, vitaminlerin emilimini ve vücutta enerji üretilmesini sağlar. Bu nedenle de düzenli olarak temin edilmelidir. Ancak yağ çeşitlerinden insan sağlığına uygun olanı seçilmeli ve aşırıya kaçmadan gerekli miktarda tüketilmelidir.

Yani diyet yapıyorsanız bile yağ tüketimini hayatınızdan çıkarmanız doğru değildir. Bunun yerine vücudunuz için gerekli olan yağ çeşitlerini uzmanlara danışarak tercih etmelisiniz. Eğer herhangi bir sağlık problemi veya gıda hassasiyeti yoksa da yağlar konusunda bilinçlenerek tüketimi düzenlenebilir. Bu nedenle yağların içeriklerini ve doymuş yağ veya doymamış yağ olduğunu bilmek gereklidir.

doymamış yağ asitleri

Doymamış Yağ Nedir?

Hem diyet yapan kişiler hem de sağlığına dikkat edenler için ‘yağın faydalı olanları hangileridir ve doymamış yağ nedir?’ sorularının yanıtları son derece önemlidir. Vücutta üretilmeyen; ancak vücudun ihtiyaç duyduğu yağ çeşitlerine doymamış yağ adı verilir. Bu yağlar vücutta üretilmediği için mutlaka dışarıdan takviye edilmelidir.

Doymamış yağlar oda sıcaklığında sıvı halde bulunan ve genellikle bitkisel olan yani bitkilerde yer alan yağ çeşitleridir. Ayrıca doymamış yağlar temel olarak iki çeşitte ele alınır: tekli doymamış yağ asitleri ve çoklu doymamış yağ asitleri. Sağlık açısından bu çeşitler arasında herhangi belirgin bir fark yoktur.

Doymamış yağ iyi grup yağ adı da verilen yağ gurubunun içerisinde yer alır. Yani doymamış yağlar insan vücuduna iyi gelen bir yapıya sahip denilebilir. Ancak yine de tüketilme miktarı ve tüketim şekline dikkat edilmelidir. Herhangi bir gıda toleransı veya yiyeceklere bağlı olarak değişen değerlere sahip olan kişilerin mutlaka tüketmeden önce doktorlarına danışması gerekir.

doymamış yağ özellikleri

Doymamış Yağ Asitleri ve Özellikleri

Birleşerek yağları oluşturan maddelere yağ asidi adı verilir. Yağ asitlerinin sayısı yağların türlerini belirleyen temel yapı taşlarıdır. Yağ zincirinde yer alan yağ asitleri tek karbon bağı içeriyorsa tekli doymamış yağ asitleri olarak adlandırılır. Bu yağlar oda sıcaklığında sıvı haldeyken buzdolabı ısısında katılaşmaya başlar. Tekli doymamış yağ çeşitleri arasında fındık, fıstık, avokado, kanola yağı zeytin yağı ve susam gibi çeşitler bulunur.

Yağ zincirinde bulunan yağ asitlerinin çift karbon bağına sahip olanlarına ise çoklu doymamış yağ asitleri adı verilir. Bu yağlar oda sıcaklığında sıvı veya yumuşak şekilde bulunur. İnsan sağlığı için son derece önem arz eden çoklu doymamış yağ asitleri örnek verilecek olursa herkesin bildiği ve uzmanların sürekli önerdiği Omega-3 ve Omega-6 yağlarıdır.

çoklu doymamış yağ asitleri

Doymuş Yağ Doymamış Yağ Farkı Nedir?

Yağ seçimi yaparken bilinmesi gereken en önemli şey, yağlar arasındaki farktır. Yağlar arasındaki temel fark bilinirse daha bilinçli ve doğru yağ tüketimi sağlanabilir ve bu sayede vücuda gerekli yağlar alınırken aynı zamanda kilo almanın ve sağlık sorunları yaşamanın da önüne geçilebilir. Öncelikle doymuş yağ grubunun kolesterol miktarını artırdığını bilmek gerekir. Yani kolesterol hastalığı olanların doktor kontrolünde tüketmesi şarttır. Doymuş yağlar genellikle hayvansal yağlar olarak bilinir. Margarin, tereyağı, iç yağlar, süt ve süt ürünleri, yumurta, palm yağı, Hindistan cevizi yağı ve kakao yağı doymuş yağların başında gelir. Doymuş yağların en zararlı hali ise trans yağ içeren besinler tüketilirse ortaya çıkar. Yapısı işlemler sonucu bozulan ve genellikle paketlenmiş ürünlerin içeriğinde bulunan trans yağ son derece zararlıdır. Kanser başta olmak üzere pek çok farklı sağlık problemine yol açar.

Bunun dışında doymuş yağ günlük tüketim miktarının, günlük alınan kalorinin en fazla %10’u kadar olması gerekir. Doymamış yağların ise daha fazla tüketilmesinde herhangi bir sakınca görülmez. Hatta günlük tüketim miktarının doymuş yağ çeşitlerinden doymamış yağlara doğru geçişin artırılması önerilir. Çünkü hayvansal yağların yani doymuş yağların fazla tüketimi kolesterol, obezite, kalp hastalıkları gibi sağlık problemlerine yol açabilir. Doymamış yağlar ise vücut çalışmasına katkı sağlar ve sağlığı olumlu yönde etkiler.

Sonuç olarak genel anlamda doymuş yağlar insanlarda ciddi hastalıklara yol açabilirken, doymamış yağlar sağlık problemlerinin önüne geçmeyi sağlar.

doymamış yağ örnekleri

Doymamış Yağ Örnekleri: Doymamış Yağ İçeren Besinler

Sağlığa yararlı olarak nitelendirilen doymamış yağları içeren pek çok besin bulunur. Ancak bu yağlar genellikle direkt olarak çıkarılır veya üretilir. Yani yağları yiyeceklere ekleyerek tüketmek ve bu yolla vücuda girmesini sağlamak daha mantıklı olur. Bu besinler ve doymamış yağ içeren yiyecek grupları içerisinde:

  • Balık Çeşitleri ( Somon, Ton Balığı, Sardalya, Uskumru gibi balıklar başlıca Omega-3 kaynaklarıdır.)
  • Keten Tohumu (Tohum olarak keten bitkisinden elde edilir.)
  • Avokado
  • Yeşil Yapraklı Sebzeler
  • Soya Yağı (Soya fasulyesinden elde edilir.)
  • Kabuklu Kuru Yemiş Çeşitleri
  • Fındık, Ceviz, Badem ve Fıstık Yağı
  • Kanola Yağı (Kanola bitkisinden elde edilir.)
  • Zeytin Yağı, Ayçiçek Yağı

Soya yağı, fındık yağı, zeytin yağı, ayçiçek yağı, badem yağı, fıstık yağı salatalara ve yemeklere lezzet vermek amacı ile kullanılabilir. Keten tohumu da hazır paketlerde tohum olarak satıldığı için, aynı şekilde salatalara veya yemeklere eklenerek tüketilebilir. Avokado pek çok farklı çeşitte kullanılabilir, meyve olarak yemek zor geliyorsa ezilerek ekmeğe sürülebilir veya yağından faydalanmak için farklı tariflerde kullanılabilir. Bunun dışında kabuklu kuru yemiş tüketimi ve balık tüketimi ile sağlıklı yağlar alınabilir. Böylece doymamış yağ ihtiyacı kolaylıkla karşılanır.

tekli doymamış yağ asitleri

Doymamış Yağlar Neden Daha Sağlıklıdır?

  • Vücudun ihtiyacı olan yağlardır.
  • Vücuda dışarıdan alınmaları gerekir.
  • Vücudun daha sağlıklı çalışmasına katkı sağlar.
  • Kan dolaşımının hızlanmasını ve daha iyi çalışmasını sağlar.
  • Kanın pıhtılaşmasını engeller.
  • Vitaminlerin emilimini artırır.
  • Bitkisel oldukları için daha hafif yapıya sahiptir ve tüketilmesi kişiye rahatsızlık vermez.
  • Kolesterol düşürmeye yardımcı olur.
  • Kalp hastalıkları riskini azaltır.

Bu nedenle besinlerdeki yağ çeşitleri iyi bir şekilde analiz edilmeli, doymamış yağ tüketimi bir uzmana danışılarak artırılmalıdır. Bitkilere olan alerjilerin daha fazla olması nedeni ile bitkisel yağların tüketiminde dikkatli olunması önerilir.

doymamış yağ nedir

Doymamış Yağ Zararlı Mı?

Her besin maddesinde olduğu gibi yağ çeşitlerinde de fazla tüketim hiçbir zaman önerilmez. Vücuda son derece faydalı olan su tüketimi bile uzmanlar tarafından sınırlandırılır. Bu nedenle doymamış yağların sağlık için olumlu katkıları bulunduğu için bilinçsizce tüketilmesi doğru değildir. Çünkü fazla yağ vücutta depolanmaya başlar ve bu da farklı sorunlara neden olabilir. Ancak doymuş yağlara oranla doymamış yağın daha fazla tüketilmesi insan sağlığına yararlı olur. Örneğin, uzmanların önerisi hafta en az 2 kez balık tüketilmesinden yanadır, balıklarda bol olarak bulunan Omega-3 en önemli doymamış yağ çeşididir ve bu yağ yalnızca dışarıdan alınabilir.

Ancak doymuş yağları tüketilirken çok daha fazla dikkat edilmelidir. Bu yağların fazla tüketilmesi sağlığa direkt olarak zarar verir. Günlük hayvansal yağ tüketim miktarının çok iyi ayarlanması gereklidir. Miktar ayarlamak zor olabileceği için hayvansal yağların yerine bitkisel, yani doymamış yağ asidi kullanımı artırılmalıdır. Bu iyi yağ çeşitleri hem yemeklerin lezzetini artırır hem de hayvansal yağların yerini rahatlıkla alabilir. Bu sayede daha sağlıklı ve daha uzun bir ömür sürmek mümkün olur.

Doymuş Yağ Nedir? Doymamış Yağ Asitleri Zararlı Mı? yazımızı inceleyebilirsiniz.

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

5 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 750.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda faydalı bilgiler kategorisini kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride söz konusu içeriğin açıklayıcı tanımlamalarına, en belirgin faydalı özelliklerine, doğru ve etkili kullanım tavsiyelerine kolaylıkla tek yazıdan ulaşabilirsiniz. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili besinin ya da ürünün faydaları her bünyede farklı etkiler gösterebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek sorunlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı6-8 kişilik, 15dk Pişirme, 20dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı10-12 kişilik, Pişirme yok, 25dk Hazırlama
Yağ Yakıcı Tarifi
Yağ Yakıcı1-2 kişilik, Pişirme yok, 5dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 20dk Pişirme, 40dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı2-4 kişilik, 20dk Pişirme, 45dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 30dk Pişirme, 1 saat 30dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 5dk Pişirme, 35dk Hazırlama
Yağ Yakıcı Yoğurt Tarifi
Yağ Yakıcı Yoğurt1-2 kişilik, Pişirme yok, 5dk Hazırlama
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Testi, Tedavisi, Nasıl Geçer? Tarifi
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Testi, Tedavisi, Nasıl Geçer?

Tıkanırcasına Yemek Yeme Bozukluğu Kalabalık şehirlerde doğal ürünlerin zor bulunması, iş telaşından dolayı sıkça tüketilen…

Gıda İntoleransı Nedir? Testi ve Çeşitleri Tarifi
Gıda İntoleransı Nedir? Testi ve Çeşitleri

Gıda İntoleransı: Alerji, Hassasiyet Vücudumuz öyle bir mekanizmaya sahiptir ki; aldığı besinlere karşı neyi nasıl…

Yulafta Gluten Var Mı? Glutensiz Yulaf Olur Mu? Tarifi
Yulafta Gluten Var Mı? Glutensiz Yulaf Olur Mu?

Yulaf Ezmesi Glutenli Mi Glutensiz Mi? Yulaf ezmesi pek çok kişinin sağlıklı öğünlerine eşlik eden…

Mum Yapımı, Malzemeleri ve Çeşitleri Tarifi
Mum Yapımı, Malzemeleri ve Çeşitleri

Çeşit Çeşit Mum Yapımı Evinizi dekore etmek ya da arkadaşlarınıza hediye etmek için mum almak…

Gluten İçeren Besinler Listesi Tarifi
Gluten İçeren Besinler Listesi

Hangi Yiyecek ve İçeceklerde Gluten Var? Buğday ve arpa gibi tahılların içinde yer alan gluten…

Kaz Yumurtası: Fiyatı, Faydaları, Yenir mi? Tarifi
Kaz Yumurtası: Fiyatı, Faydaları, Yenir mi?

Tavuktan Yumurtasından Büyük: Kaz Yumurtası Kaz yumurtası, tavuk yumurtası ile karşılaştırıldığında daha mat ve beyaz…

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Testi, Tedavisi, Nasıl Geçer? Tarifi
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Testi, Tedavisi, Nasıl Geçer?

Tıkanırcasına Yemek Yeme Bozukluğu Kalabalık şehirlerde doğal ürünlerin zor bulunması, iş telaşından dolayı sıkça tüketilen…

Gıda İntoleransı Nedir? Testi ve Çeşitleri Tarifi
Gıda İntoleransı Nedir? Testi ve Çeşitleri

Gıda İntoleransı: Alerji, Hassasiyet Vücudumuz öyle bir mekanizmaya sahiptir ki; aldığı besinlere karşı neyi nasıl…

Yulafta Gluten Var Mı? Glutensiz Yulaf Olur Mu? Tarifi
Yulafta Gluten Var Mı? Glutensiz Yulaf Olur Mu?

Yulaf Ezmesi Glutenli Mi Glutensiz Mi? Yulaf ezmesi pek çok kişinin sağlıklı öğünlerine eşlik eden…

Mum Yapımı, Malzemeleri ve Çeşitleri Tarifi
Mum Yapımı, Malzemeleri ve Çeşitleri

Çeşit Çeşit Mum Yapımı Evinizi dekore etmek ya da arkadaşlarınıza hediye etmek için mum almak…

Gluten İçeren Besinler Listesi Tarifi
Gluten İçeren Besinler Listesi

Hangi Yiyecek ve İçeceklerde Gluten Var? Buğday ve arpa gibi tahılların içinde yer alan gluten…

Kaz Yumurtası: Fiyatı, Faydaları, Yenir mi? Tarifi
Kaz Yumurtası: Fiyatı, Faydaları, Yenir mi?

Tavuktan Yumurtasından Büyük: Kaz Yumurtası Kaz yumurtası, tavuk yumurtası ile karşılaştırıldığında daha mat ve beyaz…

Mısır Ununda Gluten Var Mı? Tarifi
Mısır Ununda Gluten Var Mı?

Gluten Hassasiyetinde Mısır Unu Tüketilebilir Mi? Gluten hassasiyeti olan kişiler çölyak hastalığında görülen semptomların benzerlerini…

Çobançantası Otu: Faydaları ve Kullanımı Tarifi
Çobançantası Otu: Faydaları ve Kullanımı

Çobançantası Otu: Kadın Hastalıklarına Birebir! Faydalarıyla olduğu kadar ismiyle de dikkat çeken çobançantası tarımsal arazilerde…

Limon Tuzu Nedir? Faydaları ve Zararları Nelerdir? Tarifi
Limon Tuzu Nedir? Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Limon Tuzu Faydaları ve Kullanımına Dair İpuçları Limon tuzu nedir? Mutfakta hazırlanan tariflerden genel ev…

Hellim Peyniri Nasıl Kızartılır, Yenir? 10 Enfes Tarif Tarifi
Hellim Peyniri Nasıl Kızartılır, Yenir? 10 Enfes Tarif

Hellim Nasıl Kızartılır? Nasıl Yenir? Peynir denildiğinde akla gelen beyaz peynir ve kaşar peyniri genellikte…

Burun Tıkanıklığına Ne İyi Gelir? Etkili 6 Doğal Çözüm Tarifi
Burun Tıkanıklığına Ne İyi Gelir? Etkili 6 Doğal Çözüm

Evde Burun Tıkanıklığı Nasıl Geçer? Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler arasında hiç şüphesiz ki burun…

Mide Gazına Ne İyi Gelir? Anında Rahatlatan 12 Çözüm Tarifi
Mide Gazına Ne İyi Gelir? Anında Rahatlatan 12 Çözüm

Mide Gazı Nasıl Geçer? 12 Doğal Çözüm Mide gazına neler iyi gelir sorusu hazım problemi…

Tarifler Geri
Videolar Geri