Doymuş Yağ Nedir? Doymuş Yağ Asitleri Zararlı Mı?

Bu Konuya Bir Açıklık Getirelim Artık: Doymuş Yağ Nedir?

Yüksek enerjisi nedeniyle diyet yapanların tüketmekten kaçındıkları yağlar, vücut için önemli ve elzem besin maddeleridir. Yağların vücuttaki en önemli görevi A, E, D ve K gibi yağda eriyen vitaminlerin kullanımını sağlamaktır.

Kalp sağlığını korumaya yardımcı olur ve aynı zamanda osteoporoz riskine karşı vücutta salgılanan hormonların çalışmasını düzenler. Ayrıca organlar etrafında yer alarak vücudu darbelere karşı korur ve vücut ısısını korumaya yardımcı olur.

İnsan vücudunun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan en önemli kaynak yağların bir gramı yaklaşık olarak 9 kalori içerir. Günlük olarak alınması gereken kalorinin en az %25-30’u yağlardan gelmelidir.

Tüketim miktarı kadar tüketilen yağın cinsi de oldukça önemlidir: Yağlar içeriğinde bulunan karbon sayıları ve karbonlar arasındaki çift bağ durumuna göre sınıflandırılır. Karbon sayısına göre uzun, orta ya da kısa zincirli olarak 3’e ayrılan yağ asitleri, karbonlar arasındaki çift bağa göre doymuş yağ doymamış yağ olarak ikiye ayrılır.

Yağ depolama kapasitesi sınırsız olan vücut besinlerle aldığı yağı enerji olarak kullanır ve fazlasını depolar. Gereksinim gördüğünde depo yağları kullanır.

margarin

Doymuş Yağ Nedir?

Hidrojen açısından zengin olan doymuş yağ asitleri yapısında yer alan karbonlar arasında tek bağ bulunur. Doymuş yağ asitlerinin gliserol ile birleşmesi doymuş yağları oluşturur. Tereyağında bulunan ve kendine has aromasını yaratan doymuş yağ asidi bütirik asit, Araşidonik asit, Sitrik asit, Palmitik asit, Miristik asit, Laurik asit doymuş yağlara örnek olarak verilebilir.

Doymuş yağ çeşitleri katı ya da yarı katı halde besinlerde bulunur. Doymuş yağları meydana getiren yağ asitlerinin zincirlerini oluşturan karbon bağlarının tamamı hidrojenle bağlıdır. Besinlerle hiç doymuş yağ alınmasa da vücut protein ve karbonhidrat metabolizması sonucu oluşan moleküllerden doymuş yağ sentezleyebilir. Vücut için elzem bir yağ asidi olmadığından dolayı besinlerle alınmaması önemli bir eksiklik değildir.

Peki, zeytinyağı doymuş yağ mıdır? Zeytinyağı çoklu doymamış yağ asidi, tekli doymamış yağ asidi ve %14 oranında da doymuş yağ asidi içeren bir yağ çeşididir. Vücut fonksiyonlarının düzenli olarak yerine getirebilmesinde önemli fonksiyonları olan zeytinyağı aşırı tüketildiğinde içeriğindeki doymuş yağ asitleri nedeniyle zararlı olabilir. Yüksek kalorisi nedeniyle kilo alımına sebep olabilir ve ayrıca iltihaplanmayı arttırabilir. Kan damarlarında tıkanmaya neden olarak kanın akışkanlığını azaltır ve damar sertliği gibi problemlere neden olabilir.

tereyağı

Doymuş Yağların Özellikleri Nelerdir?

Doymuş yağların içeriğindeki tüm karbon atomları hidrojenle doldurulmuştur. Bu nedenle oda sıcaklığında katı ya da yarı katı halde bulunurlar. Vücut tarafından metabolize edilmeleri uzun zaman alır.

Doymuş yağların özellikleri nedeniyle enerji olarak kullanılmak yerine depo edilmeye daha uygundur. Uygun koşullarda muhafaza edilmediklerinde patojen bakteriler nedeniyle çok çabuk bozulabilen doymuş yağlar, buzdolabında ya da serin, nem almayan, karanlık alanlarda ağzı kapalı olarak saklanmalıdır.

Oda sıcaklığında saklanan doymuş yağlar sıcaklık ve bakterilerin etkisi ile gliserol ve yağ asitlerine parçalanır. Açığa çıkan yağ asitleri bakterilerin desteği ile farklı bileşikler oluşturur. Oluşan yeni bileşikler yağın tadını acılaştırır ve aynı zamanda lezzetini bozarak sağlığı tehdit edebilir.

Doymuş yağlar yüksek ısıya maruz kaldığında yapısını değiştirir. Dumanlanma ya da yanma olarak adlandırılan bu durum karşısında doymuş yağlar yağ asitleri ve gliserole ayrılır ve yeni bileşikler oluşturur. Oluşan bu yeni bileşenler insan sağlığını tehdit eden kanserojen maddelerdir. Bu nedenle doymuş yağlar ile pişirilen yemeklerin düşük ısıda ve yavaş yavaş pişirilmesi önerilir.

ızgara et

Doymuş Yağ Hangi Besinlerde Bulunur?

Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ asidi bulunmasına rağmen hemen hemen tüm yağlar az miktarda da olsa doymuş ve doymamış yağ asitlerinin her ikisini de içerir.

  • Dana, koyun, sığır ve keçi eti başta olmak üzere her çeşit kırmızı et doymuş yağ açısından zengin bir kaynaktır.
  • Tavuk, hindi, ördek gibi kümes hayvanlarının derileri ve sakatatlar da doymuş yağ açısından zengindir.
  • Tam yağlı süt kullanılarak hazırlanan peynir, kaymak, tereyağı ve yoğurt gibi besinler ile yumurta sarısı da doymuş yağ kaynağıdır.
  • Bunlara ek olarak palmiye yağı, Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, kuyruk yağı, hurma yağı ve kakao yağı da bitkisel kaynaklı doymuş yağ içeren besinler arasında yer alır.
  • Ayrıca yer fıstığı yağı, soya yağı, kanola yağı, ayçiçeği yağı ve zeytinyağı da az miktarda bile olsa doymuş yağ içerir.

Peki, doymuş yağ helal mi? Ülkemizde genel olarak tüketilen etler helal kesilen ve dinen izin verilmiş hayvanlardan elde edilir. Dini açıdan uygun olmayan domuz eti de doymuş yağ açısından zengin bir besindir. Ancak satın alınan ürünlerde domuz eti ibaresi yer aldığından dolayı dini açıdan herhangi bir sorun teşkil etmez.

ekmeküstü yağ

Doymuş Yağ Zararlı Mı?

Sağlıklı bir beslenme programında doymuş ve doymamış yağların alınması önemlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise bu yağların miktarıdır. Günlük olarak alınan enerjinin %10’unun katı yağlardan yani doymuş yağlardan alınması uygundur.

Önerilen miktarın üzerinde alınan doymuş yağlar kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırabilir. Doymuş yağlar vücutta kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin artmasına ve damarlarda birikmesine neden olur. Aynı zamanda vücut total kolesterolü de yükselir. Damarlarda biriken kolesterol kalbe giden kan akışını azaltarak kalbi yorar ve kalp krizi riskini artırır. Aynı zamanda damarlarda biriken kolesterol kan basıncında da artışa sebep olur ve yüksek tansiyon riskini artırır.

İnsülin direnci gelişimine neden olarak tip 2 diyabet ve obezite gibi sağlık sorunları oluşturabilir. Ayrıca yüksek oranda tüketilen doymuş yağların metabolizması sonucu oluşan serbest radikaller kanser hücresi oluşumunu destekler. Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ bulunduğundan dolayı et ile hazırlanan yemeklere ekstradan yağ eklenmemesi gerekir.

Hayvansal kaynaklı besinlerin aşırı tüketimi yüksek protein alınmasına da neden olur. Bu durum böbrek hastalıklarına, gut gibi eklem hastalıklarına yakalanma riskini de artırır. Vücuttaki fazla suyun birikmesini sağlayarak ödem oluşması da doymuş yağın zararları arasında sayılabilir.

katı yağ

Doymuş Yağ Kilo Yapar mı?

Doymuş yağların da diğer yağ çeşitlerinde olduğu gibi 1 gramı 9 kaloridir. Sağlıklı bir diyet programında günlük olarak alınan kalorinin en fazla %10’u doymuş yağlardan gelmelidir. Ortalama günlük olarak 2000 kalori alan bir kişinin diyetinde, doymuş yağdan gelen kalori miktarı en fazla 140 olabilir. Bu miktar göz önüne alınarak günlük alınması gereken maksimum doymuş yağ miktarı 15-20 gram arasında olmalıdır. Yüksek oranda kalori içerdiğinden dolayı önerilen miktarın üzerinde doymuş yağ tüketmek fazla yağın depolanmasına neden olur.

Metabolize edilmesi oldukça zor olan doymuş yağlar özellikle bölgesel o kilo almanın en önemli nedenidir. Yağ dokusu toksin maddelerin ve vücuttaki fazla suyun en kolay yerleştiği alanlardır. Yağ dokusu arttıkça vücuttaki toksin madde miktarı ve ödem de artar. Toksin maddeler ve ödem vücudun metabolizma hızını yavaşlatır. Aynı zamanda insülin direnci oluşturarak iştah merkezini etkiler. İnsülin direnci sonucunda tokluk merkezi görevini tam olarak yerine getiremez ve daha fazla yeme isteği ortaya çıkar.

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

5 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 750.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda faydalı bilgiler kategorisini kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride söz konusu içeriğin açıklayıcı tanımlamalarına, en belirgin faydalı özelliklerine, doğru ve etkili kullanım tavsiyelerine kolaylıkla tek yazıdan ulaşabilirsiniz. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili besinin ya da ürünün faydaları her bünyede farklı etkiler gösterebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek sorunlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Donmuş Vişneden Reçel Tarifi
Donmuş Vişneden Reçel12-14 kişilik, 1 saat Pişirme, 5dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 20dk Pişirme, 40dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 30dk Pişirme, 1 saat 30dk Hazırlama
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı6-8 kişilik, 30dk Pişirme, 30dk Hazırlama
Tadına Doyum Olmayan Soslu Makarna Tarifi
Tadına Doyum Olmayan Soslu Makarna2-4 kişilik, 15dk Pişirme, 10dk Hazırlama
Ghee (Yağ) (Hint) Tarifi
Ghee (Yağ) (Hint)1-2 kişilik, Pişirme yok, 5dk Hazırlama
Kıymalı Yağ Mantısı Tarifi
Kıymalı Yağ Mantısı2-4 kişilik, 20dk Pişirme, 1 saat 30dk Hazırlama
Meşhur Yağ Mantısı Tarifi
Meşhur Yağ Mantısı4-6 kişilik, 15dk Pişirme, 1 saat Hazırlama
Ahmet Apa Diyeti Seviye 2: Diyet Listesi, Örnek Menü Tarifi
Ahmet Apa Diyeti Seviye 2: Diyet Listesi, Örnek Menü

Ahmet Apa Diyeti Seviye 2 Ahmet Apa diyeti seviye 2 sadece kilo vermenize yardımcı olmaz.…

Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli? Tarifi
Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

Çölyak Hastalığında Beslenme Tüyoları Çölyak, toplumda pek çok kişide görülen ve yaşam kalitesini etkileyen bir…

Evde Doğal Saç Boyası Yapımı – Her Renk İçin 5 Farklı Tarif Tarifi
Evde Doğal Saç Boyası Yapımı – Her Renk İçin 5 Farklı Tarif

Evde Bitkisel Saç Boyası Nasıl Yapılır? Saç boyalarının kimyasal içeriği sebebiyle artık birçok kişi doğal…

Kulak Çınlaması Neden Olur? Nasıl Geçer? Bitkisel Çözümler Tarifi
Kulak Çınlaması Neden Olur? Nasıl Geçer? Bitkisel Çözümler

Kulak Çınlaması Neye İşaret? Zaman zaman kulağınızda ıslık sesine benzeyen veya televizyondan gelen seslere benzeyen…

Sardalya Nasıl Pişirilir? Leziz 7 Tarifi
Sardalya Nasıl Pişirilir? Leziz 7 Tarifi

Sardalya Balığı: Leziz Tarifler Eşliğinde! Her zaman yaptığınız klasik balık tariflerinin dışına çıkmak ve sıra…

Zayıflatan Lahana Çorbası Diyeti Listesi Tarifi
Zayıflatan Lahana Çorbası Diyeti Listesi

Lahana Çorbası Diyeti Hakkında Her Şey Lahana içeriğinde yer alan magnezyum, potasyum, sodyum, demir, kalsiyum,…

Ahmet Apa Diyeti Seviye 2: Diyet Listesi, Örnek Menü Tarifi
Ahmet Apa Diyeti Seviye 2: Diyet Listesi, Örnek Menü

Ahmet Apa Diyeti Seviye 2 Ahmet Apa diyeti seviye 2 sadece kilo vermenize yardımcı olmaz.…

Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli? Tarifi
Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

Çölyak Hastalığında Beslenme Tüyoları Çölyak, toplumda pek çok kişide görülen ve yaşam kalitesini etkileyen bir…

Evde Doğal Saç Boyası Yapımı – Her Renk İçin 5 Farklı Tarif Tarifi
Evde Doğal Saç Boyası Yapımı – Her Renk İçin 5 Farklı Tarif

Evde Bitkisel Saç Boyası Nasıl Yapılır? Saç boyalarının kimyasal içeriği sebebiyle artık birçok kişi doğal…

Kulak Çınlaması Neden Olur? Nasıl Geçer? Bitkisel Çözümler Tarifi
Kulak Çınlaması Neden Olur? Nasıl Geçer? Bitkisel Çözümler

Kulak Çınlaması Neye İşaret? Zaman zaman kulağınızda ıslık sesine benzeyen veya televizyondan gelen seslere benzeyen…

Sardalya Nasıl Pişirilir? Leziz 7 Tarifi
Sardalya Nasıl Pişirilir? Leziz 7 Tarifi

Sardalya Balığı: Leziz Tarifler Eşliğinde! Her zaman yaptığınız klasik balık tariflerinin dışına çıkmak ve sıra…

Zayıflatan Lahana Çorbası Diyeti Listesi Tarifi
Zayıflatan Lahana Çorbası Diyeti Listesi

Lahana Çorbası Diyeti Hakkında Her Şey Lahana içeriğinde yer alan magnezyum, potasyum, sodyum, demir, kalsiyum,…

Keçiboynuzu Kürü Nasıl Yapılır? Faydaları
Keçiboynuzu Kürü Nasıl Yapılır? Faydaları

Nefes Darlığı ve İktidarsızlığa: Keçiboynuzu Kürü Keçiboynuzu, şeker yerine kullanılabilen çok şifalı bir bitkidir. Kansızlığa…

Omad Diyeti Nedir? Nasıl Yapılır? Örnek Menü
Omad Diyeti Nedir? Nasıl Yapılır? Örnek Menü

One Meal a Day: Omad Diyeti Nasıl Yapılır? Sağlıklı yaşamak ve daha iyi bir bedene…

Muzaffer Kuşhan Diyeti Nedir? Nasıl Yapılır? Diyet Listesi
Muzaffer Kuşhan Diyeti Nedir? Nasıl Yapılır? Diyet Listesi

15 Günlük Muzaffer Kuşhan Diyeti Muzaffer Kuşhan eğitimini İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlayan önemli isimlerden biridir.…

Dash Diyeti Nedir? Örnek Menü, Yasaklar Listesi Tarifi
Dash Diyeti Nedir? Örnek Menü, Yasaklar Listesi

Dash Diyeti: ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü Onaylı Vücudunuzu tepeden tırnağa kadar korumak ve bir ömür…

Kore Diyeti Nasıl Yapılır? Örnek Diyet Listesi
Kore Diyeti Nasıl Yapılır? Örnek Diyet Listesi

Kore Diyeti: Asya Mutfağının Zayıflatan Menüsü Dünyanın neresine giderseniz gidin bir şekilde zayıflamak isteyen ve…

Karabuğday Diyeti Nasıl Yapılır? Örnek Diyet Listesi
Karabuğday Diyeti Nasıl Yapılır? Örnek Diyet Listesi

3 Günlük Karabuğday Diyeti ile Zayıflama Son yıllarda adı sıkça anılan bir tahılla yapılan diyetten…

Tarifler Geri
Videolar Geri