Doymuş Yağ Nedir? Doymuş Yağ Asitleri Zararlı Mı?

Bu Konuya Bir Açıklık Getirelim Artık: Doymuş Yağ Nedir?

Yüksek enerjisi nedeniyle diyet yapanların tüketmekten kaçındıkları yağlar, vücut için önemli ve elzem besin maddeleridir. Yağların vücuttaki en önemli görevi A, E, D ve K gibi yağda eriyen vitaminlerin kullanımını sağlamaktır.

Kalp sağlığını korumaya yardımcı olur ve aynı zamanda osteoporoz riskine karşı vücutta salgılanan hormonların çalışmasını düzenler. Ayrıca organlar etrafında yer alarak vücudu darbelere karşı korur ve vücut ısısını korumaya yardımcı olur.

İnsan vücudunun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan en önemli kaynak yağların bir gramı yaklaşık olarak 9 kalori içerir. Günlük olarak alınması gereken kalorinin en az %25-30’u yağlardan gelmelidir.

Tüketim miktarı kadar tüketilen yağın cinsi de oldukça önemlidir: Yağlar içeriğinde bulunan karbon sayıları ve karbonlar arasındaki çift bağ durumuna göre sınıflandırılır. Karbon sayısına göre uzun, orta ya da kısa zincirli olarak 3’e ayrılan yağ asitleri, karbonlar arasındaki çift bağa göre doymuş yağ doymamış yağ olarak ikiye ayrılır.

Yağ depolama kapasitesi sınırsız olan vücut besinlerle aldığı yağı enerji olarak kullanır ve fazlasını depolar. Gereksinim gördüğünde depo yağları kullanır.

margarin

Doymuş Yağ Nedir?

Hidrojen açısından zengin olan doymuş yağ asitleri yapısında yer alan karbonlar arasında tek bağ bulunur. Doymuş yağ asitlerinin gliserol ile birleşmesi doymuş yağları oluşturur. Tereyağında bulunan ve kendine has aromasını yaratan doymuş yağ asidi bütirik asit, Araşidonik asit, Sitrik asit, Palmitik asit, Miristik asit, Laurik asit doymuş yağlara örnek olarak verilebilir.

Doymuş yağ çeşitleri katı ya da yarı katı halde besinlerde bulunur. Doymuş yağları meydana getiren yağ asitlerinin zincirlerini oluşturan karbon bağlarının tamamı hidrojenle bağlıdır. Besinlerle hiç doymuş yağ alınmasa da vücut protein ve karbonhidrat metabolizması sonucu oluşan moleküllerden doymuş yağ sentezleyebilir. Vücut için elzem bir yağ asidi olmadığından dolayı besinlerle alınmaması önemli bir eksiklik değildir.

Peki, zeytinyağı doymuş yağ mıdır? Zeytinyağı çoklu doymamış yağ asidi, tekli doymamış yağ asidi ve %14 oranında da doymuş yağ asidi içeren bir yağ çeşididir. Vücut fonksiyonlarının düzenli olarak yerine getirebilmesinde önemli fonksiyonları olan zeytinyağı aşırı tüketildiğinde içeriğindeki doymuş yağ asitleri nedeniyle zararlı olabilir. Yüksek kalorisi nedeniyle kilo alımına sebep olabilir ve ayrıca iltihaplanmayı arttırabilir. Kan damarlarında tıkanmaya neden olarak kanın akışkanlığını azaltır ve damar sertliği gibi problemlere neden olabilir.

tereyağı

Doymuş Yağların Özellikleri Nelerdir?

Doymuş yağların içeriğindeki tüm karbon atomları hidrojenle doldurulmuştur. Bu nedenle oda sıcaklığında katı ya da yarı katı halde bulunurlar. Vücut tarafından metabolize edilmeleri uzun zaman alır.

Doymuş yağların özellikleri nedeniyle enerji olarak kullanılmak yerine depo edilmeye daha uygundur. Uygun koşullarda muhafaza edilmediklerinde patojen bakteriler nedeniyle çok çabuk bozulabilen doymuş yağlar, buzdolabında ya da serin, nem almayan, karanlık alanlarda ağzı kapalı olarak saklanmalıdır.

Oda sıcaklığında saklanan doymuş yağlar sıcaklık ve bakterilerin etkisi ile gliserol ve yağ asitlerine parçalanır. Açığa çıkan yağ asitleri bakterilerin desteği ile farklı bileşikler oluşturur. Oluşan yeni bileşikler yağın tadını acılaştırır ve aynı zamanda lezzetini bozarak sağlığı tehdit edebilir.

Doymuş yağlar yüksek ısıya maruz kaldığında yapısını değiştirir. Dumanlanma ya da yanma olarak adlandırılan bu durum karşısında doymuş yağlar yağ asitleri ve gliserole ayrılır ve yeni bileşikler oluşturur. Oluşan bu yeni bileşenler insan sağlığını tehdit eden kanserojen maddelerdir. Bu nedenle doymuş yağlar ile pişirilen yemeklerin düşük ısıda ve yavaş yavaş pişirilmesi önerilir.

ızgara et

Doymuş Yağ Hangi Besinlerde Bulunur?

Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ asidi bulunmasına rağmen hemen hemen tüm yağlar az miktarda da olsa doymuş ve doymamış yağ asitlerinin her ikisini de içerir.

  • Dana, koyun, sığır ve keçi eti başta olmak üzere her çeşit kırmızı et doymuş yağ açısından zengin bir kaynaktır.
  • Tavuk, hindi, ördek gibi kümes hayvanlarının derileri ve sakatatlar da doymuş yağ açısından zengindir.
  • Tam yağlı süt kullanılarak hazırlanan peynir, kaymak, tereyağı ve yoğurt gibi besinler ile yumurta sarısı da doymuş yağ kaynağıdır.
  • Bunlara ek olarak palmiye yağı, Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, kuyruk yağı, hurma yağı ve kakao yağı da bitkisel kaynaklı doymuş yağ içeren besinler arasında yer alır.
  • Ayrıca yer fıstığı yağı, soya yağı, kanola yağı, ayçiçeği yağı ve zeytinyağı da az miktarda bile olsa doymuş yağ içerir.

Peki, doymuş yağ helal mi? Ülkemizde genel olarak tüketilen etler helal kesilen ve dinen izin verilmiş hayvanlardan elde edilir. Dini açıdan uygun olmayan domuz eti de doymuş yağ açısından zengin bir besindir. Ancak satın alınan ürünlerde domuz eti ibaresi yer aldığından dolayı dini açıdan herhangi bir sorun teşkil etmez.

ekmeküstü yağ

Doymuş Yağ Zararlı Mı?

Sağlıklı bir beslenme programında doymuş ve doymamış yağların alınması önemlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise bu yağların miktarıdır. Günlük olarak alınan enerjinin %10’unun katı yağlardan yani doymuş yağlardan alınması uygundur.

Önerilen miktarın üzerinde alınan doymuş yağlar kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırabilir. Doymuş yağlar vücutta kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin artmasına ve damarlarda birikmesine neden olur. Aynı zamanda vücut total kolesterolü de yükselir. Damarlarda biriken kolesterol kalbe giden kan akışını azaltarak kalbi yorar ve kalp krizi riskini artırır. Aynı zamanda damarlarda biriken kolesterol kan basıncında da artışa sebep olur ve yüksek tansiyon riskini artırır.

İnsülin direnci gelişimine neden olarak tip 2 diyabet ve obezite gibi sağlık sorunları oluşturabilir. Ayrıca yüksek oranda tüketilen doymuş yağların metabolizması sonucu oluşan serbest radikaller kanser hücresi oluşumunu destekler. Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ bulunduğundan dolayı et ile hazırlanan yemeklere ekstradan yağ eklenmemesi gerekir.

Hayvansal kaynaklı besinlerin aşırı tüketimi yüksek protein alınmasına da neden olur. Bu durum böbrek hastalıklarına, gut gibi eklem hastalıklarına yakalanma riskini de artırır. Vücuttaki fazla suyun birikmesini sağlayarak ödem oluşması da doymuş yağın zararları arasında sayılabilir.

katı yağ

Doymuş Yağ Kilo Yapar mı?

Doymuş yağların da diğer yağ çeşitlerinde olduğu gibi 1 gramı 9 kaloridir. Sağlıklı bir diyet programında günlük olarak alınan kalorinin en fazla %10’u doymuş yağlardan gelmelidir. Ortalama günlük olarak 2000 kalori alan bir kişinin diyetinde, doymuş yağdan gelen kalori miktarı en fazla 140 olabilir. Bu miktar göz önüne alınarak günlük alınması gereken maksimum doymuş yağ miktarı 15-20 gram arasında olmalıdır. Yüksek oranda kalori içerdiğinden dolayı önerilen miktarın üzerinde doymuş yağ tüketmek fazla yağın depolanmasına neden olur.

Metabolize edilmesi oldukça zor olan doymuş yağlar özellikle bölgesel o kilo almanın en önemli nedenidir. Yağ dokusu toksin maddelerin ve vücuttaki fazla suyun en kolay yerleştiği alanlardır. Yağ dokusu arttıkça vücuttaki toksin madde miktarı ve ödem de artar. Toksin maddeler ve ödem vücudun metabolizma hızını yavaşlatır. Aynı zamanda insülin direnci oluşturarak iştah merkezini etkiler. İnsülin direnci sonucunda tokluk merkezi görevini tam olarak yerine getiremez ve daha fazla yeme isteği ortaya çıkar.

4 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

9 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 800.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda faydalı bilgiler kategorisini kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride söz konusu içeriğin açıklayıcı tanımlamalarına, en belirgin faydalı özelliklerine, doğru ve etkili kullanım tavsiyelerine kolaylıkla tek yazıdan ulaşabilirsiniz. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili besinin ya da ürünün faydaları her bünyede farklı etkiler gösterebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek sorunlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Yağ Mantısı Tarifi

Yağ Mantısı

4-6 kişilik, 30dk Hazırlık, 15dk Pişirme
Yağ Mantısı Tarifi

Yağ Mantısı

4-6 kişilik, 40dk Hazırlık, 20dk Pişirme
Yağ Mantısı Tarifi

Yağ Mantısı

4-6 kişilik, 1 saat 30dk Hazırlık, 30dk Pişirme
Yağ Mantısı Tarifi

Yağ Mantısı

4-6 kişilik, 25dk Hazırlık, 15dk Pişirme
Tadına Doyum Olmayan Gözleme Tarifi

Tadına Doyum Olmayan Gözleme

6-8 kişilik, 20dk Hazırlık, 40dk Pişirme
Sade Yağ Tarifi

Sade Yağ

10-12 kişilik, 15dk Hazırlık, 3 saat Pişirme
Tadına Doyum Olmayan Soslu Makarna Tarifi

Tadına Doyum Olmayan Soslu Makarna

2-4 kişilik, 10dk Hazırlık, 15dk Pişirme
Tadına Doyum Olmaz Ispanaklı Kiş Tarifi

Tadına Doyum Olmaz Ispanaklı Kiş

6-8 kişilik, 30dk Hazırlık, 40dk Pişirme
Tadına Doyum Olmaz Patates Lazanya Tarifi

Tadına Doyum Olmaz Patates Lazanya

4-6 kişilik, 30dk Hazırlık, 35dk Pişirme
Tahin Helvasının Herkesin Bilmediği 11 Faydası Tarifi
Tahin Helvasının Herkesin Bilmediği 11 Faydası

Tahin Helvası Yemek Nelere İyi Gelir? Tahin helvası Ortadoğu ve Akdeniz tatlısıdır. Bu helva ayrıca…

Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün? 2022 Tarifi
Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün? 2022

Kurban Bayramı'na Kaç Gün Kaldı? 2022 Kurban Bayramı telaşına az bir süre kaldı. Zaman daraldıkça…

Kurban Bayramı Nedir, Nasıl Ortaya Çıktı? Anlamı, Önemi Tarifi
Kurban Bayramı Nedir, Nasıl Ortaya Çıktı? Anlamı, Önemi

Kurban Bayramı'nın Dinimizdeki Anlamı ve Önemi 2022 Kurban Bayramı’na sayılı günler kalmışken, bu maneviyat dolu…

Kurban Bayramı Namazı Saat Kaçta? Nasıl Kılınır? Tarifi
Kurban Bayramı Namazı Saat Kaçta? Nasıl Kılınır?

Kurban Bayramı Namazı Saatleri ve Kılınışı Kurban Bayramı’nın başladığını gösteren en güçlü sestir bayram namazı.…

Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Oldu Mu? Tarifi
Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Oldu Mu?

Kurban Bayramı Resmi Tatili 9 Gün Olacak Mı? Bu yıl mübarek Kurban Bayramı, temmuz ayına…

Kurban Eti Nasıl Pişirilir? En İyi 7 Püf Noktası Tarifi
Kurban Eti Nasıl Pişirilir? En İyi 7 Püf Noktası

Kurban Eti En Lezzetli Nasıl Pişirilir? Kurban Bayramı’nda İslami usulde çoğu kişi kurbanını keser. Kurban…

2022 Haziran Ayının 30 Popüler Tarifi
2022 Haziran Ayının 30 Popüler Tarifi

Haziran ayının son günü ayın en popüler tarifleri enfes listesi ile karşınızdayız! Güzel bir yaza…

Tahin Helvasının Herkesin Bilmediği 11 Faydası Tarifi
Tahin Helvasının Herkesin Bilmediği 11 Faydası

Tahin Helvası Yemek Nelere İyi Gelir? Tahin helvası Ortadoğu ve Akdeniz tatlısıdır. Bu helva ayrıca…

Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün? 2022 Tarifi
Kurban Bayramı Ne Zaman, Kaç Gün? 2022

Kurban Bayramı'na Kaç Gün Kaldı? 2022 Kurban Bayramı telaşına az bir süre kaldı. Zaman daraldıkça…

Kurban Bayramı Nedir, Nasıl Ortaya Çıktı? Anlamı, Önemi Tarifi
Kurban Bayramı Nedir, Nasıl Ortaya Çıktı? Anlamı, Önemi

Kurban Bayramı'nın Dinimizdeki Anlamı ve Önemi 2022 Kurban Bayramı’na sayılı günler kalmışken, bu maneviyat dolu…

Kurban Bayramı Namazı Saat Kaçta? Nasıl Kılınır? Tarifi
Kurban Bayramı Namazı Saat Kaçta? Nasıl Kılınır?

Kurban Bayramı Namazı Saatleri ve Kılınışı Kurban Bayramı’nın başladığını gösteren en güçlü sestir bayram namazı.…

Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Oldu Mu? Tarifi
Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Oldu Mu?

Kurban Bayramı Resmi Tatili 9 Gün Olacak Mı? Bu yıl mübarek Kurban Bayramı, temmuz ayına…

Kurban Eti Nasıl Pişirilir? En İyi 7 Püf Noktası Tarifi
Kurban Eti Nasıl Pişirilir? En İyi 7 Püf Noktası

Kurban Eti En Lezzetli Nasıl Pişirilir? Kurban Bayramı’nda İslami usulde çoğu kişi kurbanını keser. Kurban…

Et Kaç Kalori? Kırmızı Et Besin Değerleri Tarifi
Et Kaç Kalori? Kırmızı Et Besin Değerleri

Pişirme Çeşitlerine Göre Hangi Et Kaç Kalori? Kırmızı et kalori değerinin yanı sıra bolca protein…

Et Kavurma Kaç Kalori? Kurban, Dana, Kuzu, Sac, Çoban Tarifi
Et Kavurma Kaç Kalori? Kurban, Dana, Kuzu, Sac, Çoban

Kurban Eti Kavurması Kalori ve Besin Değerleri Kurban Bayramı için sayılı günler kaldı. Kur’an’da pek çok…

Kurban Eti Nasıl Dağıtılır? Kimlere Verilir, Verilmez? Tarifi
Kurban Eti Nasıl Dağıtılır? Kimlere Verilir, Verilmez?

Kurban Nasıl Pay Edilir? Diyanet Açıkladı! Kurban Bayramı zamanı geldiğinde pek çok evde büyük bir…

İskender Kaç Kalori? Tavuk, Et, Tereyağlı Tarifi
İskender Kaç Kalori? Tavuk, Et, Tereyağlı

1 Porsiyon İskender Kebap Kaç Kalori? İskenderin sözünü açmışken kısaca geçmişinden bahsetmemek, bu geleneksel mutfak…

Kurban Bayramı Arefesi Ne Zaman? Oruç Tutulur Mu? Tarifi
Kurban Bayramı Arefesi Ne Zaman? Oruç Tutulur Mu?

Kurban Bayramı Arefesi Resmi Tatil mi? Kurban ve ramazan bayramlarından bir önceki güne arife günü…

Tarifler Geri
Videolar Geri