Doymuş Yağ Nedir? Doymuş Yağ Asitleri Zararlı Mı?

Bu Konuya Bir Açıklık Getirelim Artık: Doymuş Yağ Nedir?

Yüksek enerjisi nedeniyle diyet yapanların tüketmekten kaçındıkları yağlar, vücut için önemli ve elzem besin maddeleridir. Yağların vücuttaki en önemli görevi A, E, D ve K gibi yağda eriyen vitaminlerin kullanımını sağlamaktır.

Kalp sağlığını korumaya yardımcı olur ve aynı zamanda osteoporoz riskine karşı vücutta salgılanan hormonların çalışmasını düzenler. Ayrıca organlar etrafında yer alarak vücudu darbelere karşı korur ve vücut ısısını korumaya yardımcı olur.

İnsan vücudunun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan en önemli kaynak yağların bir gramı yaklaşık olarak 9 kalori içerir. Günlük olarak alınması gereken kalorinin en az %25-30’u yağlardan gelmelidir.

Tüketim miktarı kadar tüketilen yağın cinsi de oldukça önemlidir: Yağlar içeriğinde bulunan karbon sayıları ve karbonlar arasındaki çift bağ durumuna göre sınıflandırılır. Karbon sayısına göre uzun, orta ya da kısa zincirli olarak 3’e ayrılan yağ asitleri, karbonlar arasındaki çift bağa göre doymuş yağ doymamış yağ olarak ikiye ayrılır.

Yağ depolama kapasitesi sınırsız olan vücut besinlerle aldığı yağı enerji olarak kullanır ve fazlasını depolar. Gereksinim gördüğünde depo yağları kullanır.

margarin

Doymuş Yağ Nedir?

Hidrojen açısından zengin olan doymuş yağ asitleri yapısında yer alan karbonlar arasında tek bağ bulunur. Doymuş yağ asitlerinin gliserol ile birleşmesi doymuş yağları oluşturur. Tereyağında bulunan ve kendine has aromasını yaratan doymuş yağ asidi bütirik asit, Araşidonik asit, Sitrik asit, Palmitik asit, Miristik asit, Laurik asit doymuş yağlara örnek olarak verilebilir.

Doymuş yağ çeşitleri katı ya da yarı katı halde besinlerde bulunur. Doymuş yağları meydana getiren yağ asitlerinin zincirlerini oluşturan karbon bağlarının tamamı hidrojenle bağlıdır. Besinlerle hiç doymuş yağ alınmasa da vücut protein ve karbonhidrat metabolizması sonucu oluşan moleküllerden doymuş yağ sentezleyebilir. Vücut için elzem bir yağ asidi olmadığından dolayı besinlerle alınmaması önemli bir eksiklik değildir.

Peki, zeytinyağı doymuş yağ mıdır? Zeytinyağı çoklu doymamış yağ asidi, tekli doymamış yağ asidi ve %14 oranında da doymuş yağ asidi içeren bir yağ çeşididir. Vücut fonksiyonlarının düzenli olarak yerine getirebilmesinde önemli fonksiyonları olan zeytinyağı aşırı tüketildiğinde içeriğindeki doymuş yağ asitleri nedeniyle zararlı olabilir. Yüksek kalorisi nedeniyle kilo alımına sebep olabilir ve ayrıca iltihaplanmayı arttırabilir. Kan damarlarında tıkanmaya neden olarak kanın akışkanlığını azaltır ve damar sertliği gibi problemlere neden olabilir.

tereyağı

Doymuş Yağların Özellikleri Nelerdir?

Doymuş yağların içeriğindeki tüm karbon atomları hidrojenle doldurulmuştur. Bu nedenle oda sıcaklığında katı ya da yarı katı halde bulunurlar. Vücut tarafından metabolize edilmeleri uzun zaman alır.

Doymuş yağların özellikleri nedeniyle enerji olarak kullanılmak yerine depo edilmeye daha uygundur. Uygun koşullarda muhafaza edilmediklerinde patojen bakteriler nedeniyle çok çabuk bozulabilen doymuş yağlar, buzdolabında ya da serin, nem almayan, karanlık alanlarda ağzı kapalı olarak saklanmalıdır.

Oda sıcaklığında saklanan doymuş yağlar sıcaklık ve bakterilerin etkisi ile gliserol ve yağ asitlerine parçalanır. Açığa çıkan yağ asitleri bakterilerin desteği ile farklı bileşikler oluşturur. Oluşan yeni bileşikler yağın tadını acılaştırır ve aynı zamanda lezzetini bozarak sağlığı tehdit edebilir.

Doymuş yağlar yüksek ısıya maruz kaldığında yapısını değiştirir. Dumanlanma ya da yanma olarak adlandırılan bu durum karşısında doymuş yağlar yağ asitleri ve gliserole ayrılır ve yeni bileşikler oluşturur. Oluşan bu yeni bileşenler insan sağlığını tehdit eden kanserojen maddelerdir. Bu nedenle doymuş yağlar ile pişirilen yemeklerin düşük ısıda ve yavaş yavaş pişirilmesi önerilir.

ızgara et

Doymuş Yağ Hangi Besinlerde Bulunur?

Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ asidi bulunmasına rağmen hemen hemen tüm yağlar az miktarda da olsa doymuş ve doymamış yağ asitlerinin her ikisini de içerir.

  • Dana, koyun, sığır ve keçi eti başta olmak üzere her çeşit kırmızı et doymuş yağ açısından zengin bir kaynaktır.
  • Tavuk, hindi, ördek gibi kümes hayvanlarının derileri ve sakatatlar da doymuş yağ açısından zengindir.
  • Tam yağlı süt kullanılarak hazırlanan peynir, kaymak, tereyağı ve yoğurt gibi besinler ile yumurta sarısı da doymuş yağ kaynağıdır.
  • Bunlara ek olarak palmiye yağı, Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, kuyruk yağı, hurma yağı ve kakao yağı da bitkisel kaynaklı doymuş yağ içeren besinler arasında yer alır.
  • Ayrıca yer fıstığı yağı, soya yağı, kanola yağı, ayçiçeği yağı ve zeytinyağı da az miktarda bile olsa doymuş yağ içerir.

Peki, doymuş yağ helal mi? Ülkemizde genel olarak tüketilen etler helal kesilen ve dinen izin verilmiş hayvanlardan elde edilir. Dini açıdan uygun olmayan domuz eti de doymuş yağ açısından zengin bir besindir. Ancak satın alınan ürünlerde domuz eti ibaresi yer aldığından dolayı dini açıdan herhangi bir sorun teşkil etmez.

ekmeküstü yağ

Doymuş Yağ Zararlı Mı?

Sağlıklı bir beslenme programında doymuş ve doymamış yağların alınması önemlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise bu yağların miktarıdır. Günlük olarak alınan enerjinin %10’unun katı yağlardan yani doymuş yağlardan alınması uygundur.

Önerilen miktarın üzerinde alınan doymuş yağlar kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırabilir. Doymuş yağlar vücutta kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin artmasına ve damarlarda birikmesine neden olur. Aynı zamanda vücut total kolesterolü de yükselir. Damarlarda biriken kolesterol kalbe giden kan akışını azaltarak kalbi yorar ve kalp krizi riskini artırır. Aynı zamanda damarlarda biriken kolesterol kan basıncında da artışa sebep olur ve yüksek tansiyon riskini artırır.

İnsülin direnci gelişimine neden olarak tip 2 diyabet ve obezite gibi sağlık sorunları oluşturabilir. Ayrıca yüksek oranda tüketilen doymuş yağların metabolizması sonucu oluşan serbest radikaller kanser hücresi oluşumunu destekler. Hayvansal kaynaklı besinlerde yüksek oranda doymuş yağ bulunduğundan dolayı et ile hazırlanan yemeklere ekstradan yağ eklenmemesi gerekir.

Hayvansal kaynaklı besinlerin aşırı tüketimi yüksek protein alınmasına da neden olur. Bu durum böbrek hastalıklarına, gut gibi eklem hastalıklarına yakalanma riskini de artırır. Vücuttaki fazla suyun birikmesini sağlayarak ödem oluşması da doymuş yağın zararları arasında sayılabilir.

katı yağ

Doymuş Yağ Kilo Yapar mı?

Doymuş yağların da diğer yağ çeşitlerinde olduğu gibi 1 gramı 9 kaloridir. Sağlıklı bir diyet programında günlük olarak alınan kalorinin en fazla %10’u doymuş yağlardan gelmelidir. Ortalama günlük olarak 2000 kalori alan bir kişinin diyetinde, doymuş yağdan gelen kalori miktarı en fazla 140 olabilir. Bu miktar göz önüne alınarak günlük alınması gereken maksimum doymuş yağ miktarı 15-20 gram arasında olmalıdır. Yüksek oranda kalori içerdiğinden dolayı önerilen miktarın üzerinde doymuş yağ tüketmek fazla yağın depolanmasına neden olur.

Metabolize edilmesi oldukça zor olan doymuş yağlar özellikle bölgesel o kilo almanın en önemli nedenidir. Yağ dokusu toksin maddelerin ve vücuttaki fazla suyun en kolay yerleştiği alanlardır. Yağ dokusu arttıkça vücuttaki toksin madde miktarı ve ödem de artar. Toksin maddeler ve ödem vücudun metabolizma hızını yavaşlatır. Aynı zamanda insülin direnci oluşturarak iştah merkezini etkiler. İnsülin direnci sonucunda tokluk merkezi görevini tam olarak yerine getiremez ve daha fazla yeme isteği ortaya çıkar.

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

5 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 750.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda faydalı bilgiler kategorisini kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride söz konusu içeriğin açıklayıcı tanımlamalarına, en belirgin faydalı özelliklerine, doğru ve etkili kullanım tavsiyelerine kolaylıkla tek yazıdan ulaşabilirsiniz. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili besinin ya da ürünün faydaları her bünyede farklı etkiler gösterebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek sorunlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 20dk Pişirme, 40dk Hazırlama46
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı4-6 kişilik, 20dk Pişirme, 15dk Hazırlama369
Sade Yağ Tarifi
Sade Yağ12-14 kişilik, 50dk Pişirme, 5dk Hazırlama8
Tadına Doyum Olmayan Gözleme Tarifi
Tadına Doyum Olmayan Gözleme6-8 kişilik, 40dk Pişirme, 20dk Hazırlama196
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı6-8 kişilik, Pişirme yok, 5dk Hazırlama4 B
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı6-8 kişilik, 10dk Pişirme, 35dk Hazırlama12
Yağ Mantısı Tarifi
Yağ Mantısı2-4 kişilik, 10dk Pişirme, 15dk Hazırlama21
Lezzetine Doyum Olmayan Afyon Lokumu Tarifi
Lezzetine Doyum Olmayan Afyon Lokumu12-14 kişilik, 10dk Pişirme, 1 saat Hazırlama104
Patatesli Bazlama (Tadına Doyum Olmaz) Tarifi
Patatesli Bazlama (Tadına Doyum Olmaz)2-4 kişilik, 10dk Pişirme, 10dk Hazırlama60
Ev Yapımı En İyi Göz Altı Kremi Önerileri Tarifi
Ev Yapımı En İyi Göz Altı Kremi Önerileri

Göz Altı Bakımı İçin Ev Yapımı Kremler Kadın ve erkeklerde belirli bir zaman sonrasında, göz…

Havale Geçirdiğinizi Gösteren 4 Belirti Tarifi
Havale Geçirdiğinizi Gösteren 4 Belirti

Havale Geçirdiğimi Nasıl Anlarım? Birçok farklı nedenden oluşabilen havale durumu, yetişkinlerde direkt olarak doktor yardımına…

Türkiye’nin En İyi 10 Damacana Su Markası Tarifi
Türkiye’nin En İyi 10 Damacana Su Markası

Türkiye’nin En İyi Damacana Suyu Hangisi? Söz konusu içme suyu olunca pek çok kişinin aklında…

Bebekler İçin En İyi Mamalar Listesi Tarifi
Bebekler İçin En İyi Mamalar Listesi

En İyi Devam Sütü ve Bebek Maması Markaları Yenidoğan bebeğe anne sütü yetersiz kalıyorsa ya…

Ev Yapımı En İyi 5 Saç Kremi Tarifi
Ev Yapımı En İyi 5 Saç Kremi

En İyi Saç Kremleri: Besleyici, Doğal, Onarıcı Saç bakımında önemli bir yeri olan saç kremleri,…

Ev Yapımı En İyi 5 Çatlak Kremi Tarifi
Ev Yapımı En İyi 5 Çatlak Kremi

Evde En İyi Çatlak Kremi Nasıl Yapılır? Zaman zaman hassas ve narin olan cildiniz çatlama…

Ev Yapımı En İyi Göz Altı Kremi Önerileri Tarifi
Ev Yapımı En İyi Göz Altı Kremi Önerileri

Göz Altı Bakımı İçin Ev Yapımı Kremler Kadın ve erkeklerde belirli bir zaman sonrasında, göz…

Havale Geçirdiğinizi Gösteren 4 Belirti Tarifi
Havale Geçirdiğinizi Gösteren 4 Belirti

Havale Geçirdiğimi Nasıl Anlarım? Birçok farklı nedenden oluşabilen havale durumu, yetişkinlerde direkt olarak doktor yardımına…

Türkiye’nin En İyi 10 Damacana Su Markası Tarifi
Türkiye’nin En İyi 10 Damacana Su Markası

Türkiye’nin En İyi Damacana Suyu Hangisi? Söz konusu içme suyu olunca pek çok kişinin aklında…

Bebekler İçin En İyi Mamalar Listesi Tarifi
Bebekler İçin En İyi Mamalar Listesi

En İyi Devam Sütü ve Bebek Maması Markaları Yenidoğan bebeğe anne sütü yetersiz kalıyorsa ya…

Ev Yapımı En İyi 5 Saç Kremi Tarifi
Ev Yapımı En İyi 5 Saç Kremi

En İyi Saç Kremleri: Besleyici, Doğal, Onarıcı Saç bakımında önemli bir yeri olan saç kremleri,…

Ev Yapımı En İyi 5 Çatlak Kremi Tarifi
Ev Yapımı En İyi 5 Çatlak Kremi

Evde En İyi Çatlak Kremi Nasıl Yapılır? Zaman zaman hassas ve narin olan cildiniz çatlama…

Evde En İyi El Kremi Nasıl Yapılır?
Evde En İyi El Kremi Nasıl Yapılır?

En İyi El Kremi: Doğal, Besleyici, Koruyucu El, vücudumuzda en çok kullandığımız organlardan biridir. Ellerimiz…

Ev Yapımı En İyi 6 Kırışıklık Kremi Tarifi
Ev Yapımı En İyi 6 Kırışıklık Kremi

En İyi Kırışıklık Giderici Krem Nasıl Yapılır? Cildin yıpranması bazı cilt problemlerine neden olur. Cilt…

Haziran Ayı Sebze ve Meyveleriyle Tarifler Tarifi
Haziran Ayı Sebze ve Meyveleriyle Tarifler

Taze taze sebze ve meyve kokuları, bazı akşamlar yemek yerine tercih edilen karpuz-peynir ikilisi ve…

Mutfağınızdaki En İyi 25 Vitamin Takviyesi Tarifi
Mutfağınızdaki En İyi 25 Vitamin Takviyesi

En İyi Vitamin Takviyeleri: Doğal, Sağlıklı, Taze! Sağlıklı bedene sahip olmanın sırlarından biri olan vitaminler,…

En İyi Damar Açıcı 5 Bitki, Şifalı Çözümler Tarifi
En İyi Damar Açıcı 5 Bitki, Şifalı Çözümler

En İyi Damar Açıcı Bitki: Nasıl Uygulanır? Damar tıkanıklığı, genellikle orta yaş insanlarda görülen sağlık…

Haziran Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi Tarifi
Haziran Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi

Haziran Ayı Sebze ve Meyveleri Listesi Haziran ayı, yaz mevsiminin başlangıcıdır ve vitamin bakımından zengin…

Tarifler Geri
Videolar Geri