Yemek Yemenin Nezaketi – Sofra Adabı ve Görgü Kuralları

Hanımefendiler Beyefendiler! Şık Davetlerde Eli Ayağı Dolaşanlar!

İşte, Merak Konusu Olan Sofra Kuralları

Yemek yemek insanların temel ihtiyaçlarının başında gelir. Her ülkenin hatta her şehrin ve toplumun en küçük parçasını oluşturan ailenin bile sofra adabı birbirinden farklıdır. Ancak sofra adabının tüm ülkeler için geçerli sofra adabı, diğer adıyla yemek masası kuralları vardır. Bu kurallar özellikle resmi davetlerde ve protokol yemeklerinde daha büyük önem taşır.

Ekmeğe sürülen yağ miktarından, çatal ve bıçağın tabağa koyulma şekline kadar sofrada yapılan her hareketin bir anlamı vardır. Geçmişten bugüne kadar uzanan ve sofraya gereken saygının ritüellerden kurallara dönüştürülmesi sofra adabı kurallarını oluşturur.

yemek yeme kuralları

Sofra Adabı Nedir?

Karmaşık kurallara sahip olmayan ve geçmişten günümüze edinilen davranış şekillerinin sofraya yansımasına sofra adabı denir. Edinilen davranış şekilleri genel olarak çevresel etkenler ile belirlenir. Her kültürün kendine ait sofra adabı ve görgü kuralları vardır. Her kültürde bu kurallara uyulmaması sofraya yapılan saygısızlık olarak kabul edilir.

Kişilerin sosyal yaşantısında yanlış hareket etmesini önlemek, mahcup olmamak ve kötü duruma düşmemek için sofra kurallarını öğrenmesi çağdaş bir gereksinimdir. Tüm dünyada yemek ve sofra kültürünü en iyi uygulayan ve bunu gerçek bir ritüel haline getiren ülkelerin başında Japonlar, Fransızlar ve İngilizler gelir.

Her ülkenin sofra adabı ve yemek yeme alışkanlıkları birbirinden farklıdır. Örneğin İngilizlerde yemeklerin servisi servis tepsisinden görevli yardımıyla kişilerin tabaklarına servis yapılırken Fransızlarda servis konuğun sol tarafına getirilen servis tepsisinden yemek servis maşası yardımıyla konuğun kendisi tarafından tabağa alınır.

Amerika’da ise servis tabak ile garson tarafından misafirin solundan yapılır. Dünyada en çok tercih edilen servis şekli ise hızlı ve pratik olması nedeniyle Amerikan servisidir. Osmanlıda ise yemekler yer sofrasına hazırlanırdı; yemekler ayrı tabaklarda değil ortaya konulan büyük tabaklardan tüketilirdi. Türk sofra adabı ve görgü kuralları üzerinde hem Batı ülkelerinin hem de Osmanlı’nın etkileri görülür.

masa düzeni

Sofra Adabı ve Görgü Kuralları

  • Yemek sırasında kullanılan çatal ve bıçak kullanıldıktan sonra tabağa konulur. Bıçağın keskin tarafı kendinize doğru olacak biçimde sağa, çatal ise sol tarafa konur.
  • Sofrada dik oturulmalıdır. Dik oturmak hem masaya hem de sofradaki insanlara duyulan saygının göstergesidir. Dirseklerin masaya konması, yayılarak oturulması ve kolların masayı kaplaması saygısızlık olarak algılanır.
  • Tabağa çok fazla yemek doldurulmaz. Yenilebilecek miktarda yemek alınır ve bitirdikten sonra açlık hissedilirse tabağa ekleme yapılabilir.
  • Sofraya karşı öksürülmez, hapşırılmaz ve burun temizlenmez. Böyle bir durumda ağza peçete tutularak sofradan izin alınır ve kalkılır.
  • Masaya oturmadan önce kadınlar rujunu bir peçete yardımı ile silmelidir. Bardakta ruj lekesi bırakmak ev sahibine saygısızlık olarak nitelendirilir.
  • Sesli bir şekilde yemek yemek ve içmek sofra adabı yemek yeme kuralları için uygunsuz davranışlar arasındadır.
  • Çorbaya ya da salataya limon sıkmak istenildiğinde, limon sağ ele alınır ve sol elde limona siper edilir. Böylece masadaki diğer insanlara limon suyu sıçraması önlenir.
  • Sofradan herkes yemek yedikten sonra kalkılır. Yemeği önceden bitirseniz bile diğerlerini beklemeniz gerekir.
  • Yemeğin tadına baktıktan sonra tuz eklenir. Tadına bakmadan tuz eklemek ev sahibine saygısızlık olarak kabul edilir.
  • Sofraya oturur oturmaz yemek kırıntılarının etrafa dökülmesini önlemek amacıyla dizlere peçete serilir. Yemek bitince peçete tabağın içine değil tabağın yan tarafına koyulur.
  • Yemek yerken ağız kapalı tutulmalıdır. Ağızda yemek varken konuşmak sofra adabına aykırıdır. Ayrıca lokmalar büyük değil küçük küçük alınmalı ve çiğnenip yutulduktan sonra konuşulmalıdır.
  • Ev sahibi ya da davetteki en büyük kişi sofraya oturmadan masaya oturulmaz. Aynı şekilde ev sahibi ya da evin büyüğü sofradan kalkmadan masadan kalkılmaz.
  • Sofrada puro, sigara, pipo gibi tütün mamulleri kullanılması sofra adabına aykırıdır. İzin isteyerek kullanılsa da sofraya saygısızlık olarak nitelendirilir.
  • Böyle bir alışkanlığınız varsa sofradan izin isteyip sigara için özel olarak ayrılan alanlarda ya da dışarıda sigara içmeniz daha şık olur.

sofra kurma adabı

Sofra Kurma Adabı

Sofra kurmada öncelikli olarak masa örtüsü seçimine dikkat edilmelidir. Masa örtüsü ve peçetelerin renginin birbiri ile uyumlu olması önemlidir. Birbiri ile uyumlu tabak, çatal ve bardak takımları seçilebilir ve sofraya daha şık bir görünü katmak için ise taze çiçekler kullanılabilir.

Yemekte çorba var ise çorba kâseleri yoksa ordövr tabağı koyulur. Çatal, kaşık ve bıçak ise kullanış amacına göre dıştan başlayarak içe doğru dizilir. Sofrada ekmek tabağı, salata tabağı, yemek tabağı ve servis tabağı kullanılır. Bunlara ek olarak yemek listesine uygun tabaklar eklenebilir.

Yemek daveti öncesi ev sahibi konukların yerlerini belirlemelidir. Servis, ev sahibinin sağında oturan kadından başlanarak yapılır ve en son ev sahibine servis yapılır. Garsonun elinden yemek alınmaz ve garsona bir şey söylenecekse alçak sesle fısıldayarak söylenir.

Tatlı servisine geçilmeden önce masa temizlenmelidir. Yemekler bittiğinde 2.kez yemek istenilip istenmediği sorulur. Yemek çatalı en uzun çataldır, salata çatalı daha kısadır. Salata çatalı yemek çatalının iç tarafında ve yemek tabağının sol tarafına koyulur. Daha kısa ve düz bir şekle sahip olan balık çatalı kaşığın sağ tarafına koyulur ve tatlı kaşığı da tatlı tabağının iç bölümüne koyulur.

Kişilerin rahatça alabilmeleri için servis kaşıkları ve çatalları servis edilecek yemek tabaklarına koyulur. Misafirlerin önüne üç adetten fazla kaşık, çatal ve bıçak koyulmamasına dikkat edilmelidir. Peçete resmi yemeklerde servis tabağının içine resmi olmayan yemeklerde ise çatalın soluna koyulur. Sofra düzeni hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

çatal bıçak kullanımı

Sofra Adabı Çatal Bıçak Kullanımı

Sofra adabı çatal bıçak kullanımı oldukça önemli bir noktadır. Çatal bıçağın yemek yedikten sonraki durumu birçok anlama gelir:

  • Çatal ve bıçağın tabağın içine üçgen şeklinde baş kısımları birbirine değecek şekilde koyulması yemeğe ara verdiğinizi simgeler. Bir süre dinlendikten sonra yemeğe devam edeceğinizin sinyalini vermeniz tabağınızın önünüzden alınmasını önler.
  • Çatal ve bıçağın tabak içine artı şeklinde koymanız ikinci tabak yemek istediğiniz anlamına gelir. Diğer bir deyişle ara sıcak bitti ana yemeğe geçmek istiyorum mesajı verilir.
  • Çatal ve bıçağın size paralel şekilde tabağınıza yerleştirmeniz yemeğin çok güzel olduğu anlamındadır.
  • Çatal ve bıçağı kendinize dik bir şekilde tabağın ortasına yerleştirmeniz yemeği bitirdiğiniz ve daha fazla yemek istemediğiniz anlamına gelir.
  • Bıçağınızı çatalın dişleri arasına sıkıştırıp tabağa koymanız ise yemeği beğenmediğiniz anlamına gelir.

Yemekte spagetti varsa çatal sağa, kaşık da sola yerleştirilir. Çatala alınan spagetti kaşık yardımıyla sarılır. Spagettinin tek başına çatal ile yenmesi, ağız tarafından emilmesi ve dişlerle kesilerek yenmesi sofra adabına uygun olmaz.

Balık servisi için farklı bir takım kullanılır. Balık servisi ile birlikte sofraya getirilir. Tatlı için kullanılan çatal bıçak seti ya da kaşık, servis tabağının üst tarafına yerleştirilir. Çatal bıçak kullanımı sırasında dirsekler vücuda yapışık şekilde tutulur.

Yemeğin sosuna ekmek el ile bandırılmaz; sosun tadına bakılmak istenirse bir parça ekmek kopartılıp çatala batırılarak sosun tadına bakılmalıdır. Yemek sırasında bıçak ile işiniz bittiyse bıçak tabağın üst tarafına ve kendinize paralel olarak bırakabilirsiniz.

sofra adabı ve görgü kuralları

7 Adımda Masa  Süsleme Fikirleri – Özel Yemek Davetleriniz İçin Birebir

Peçete Katlama Şekilleri, En Şık Sofralarınız İçin 10 Değişik Model

Sofra Düzeni Nasıl Olmalıdır? Şık Davetlerinizde Fark Yaratın!

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

5 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 750.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda mutfakta ve ev yaşamında size zaman kazandırabilecek püf noktalarını kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride doğal temizlik tavsiyelerinden butik sebze meyve yetiştiriciliğine, besinleri kolay ayıklama ve uzun süre muhafaza etme tekniklerinden yemeklerde lezzeti artıran ipuçlarına değin hızlı çözüm önerileri yer almaktadır. Evde kolaylıkla uygulayabileceğiniz bu tavsiyeler aşama aşama resimli maddelerle özel olarak düzenlenmiştir. Sunmuş olduğumuz bilgiler öneri niteliğindedir. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili ürüne karşı alerjiniz olup olmadığını önceden test etmeli, tavsiyeleri uygularken dikkatli olmaya özen göstermelisiniz. Aksi durumda yaşanabilecek olumsuz durumlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Nezaket Kebabı Tarifi
Nezaket Kebabı8-10 kişilik, 50dk Pişirme, 55dk Hazırlama574
Padişah Sofralarının Yemeği Talaş Kebabı Tarifi
Padişah Sofralarının Yemeği Talaş Kebabı4-6 kişilik, 15dk Pişirme, 35dk Hazırlama2 B
Sofranın Yıldızı Tarifi
Sofranın Yıldızı2-4 kişilik, 10dk Pişirme, 5dk Hazırlama932
Pizza (Yemelere Doymayanlar) Tarifi
Pizza (Yemelere Doymayanlar)4-6 kişilik, 20dk Pişirme, 1 saat Hazırlama16
Yemelere Doyamayacağınız Krep Tarifi
Yemelere Doyamayacağınız Krep4-6 kişilik, 25dk Pişirme, 10dk Hazırlama42
Kızılcık Faydaları: Bağışıklık Sistemini Güçlendirir! Tarifi
Kızılcık Faydaları: Bağışıklık Sistemini Güçlendirir!

Kızılcık: Doğadan Mayhoş ve Şifalı Kızıllık Sonbaharın en güzel ayı olan eylülün en kırmızı meyvesi…

Kaya Koruğu Nedir? Faydaları, Nerede Yetişir? Tarifi
Kaya Koruğu Nedir? Faydaları, Nerede Yetişir?

Kaya Koruğu: İyot ve C Vitamini Zengini! Birbirinden şifalı, birbirinden lezzetli öyle güzel nimetler sunar…

Karabiber Ağacı Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir? Tarifi
Karabiber Ağacı Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Karabiber: Anadolu'nun Alternatif Tıp Mucizesi Şarkıları dillere destan olan, yemeklerin tat kaynağı, sofraların şifa dolu…

Häfele ile 7 Adımda Mutfakta Kusursuz Düzen Tarifi
Häfele ile 7 Adımda Mutfakta Kusursuz Düzen

Häfele ile İşlevsel Çözümler: Kiler Sistemleri Evin kalbi mutfakta atar! İçinden yükselen mis gibi yemek kokularıyla,…

Kamkat Nedir? Nerede Yetişir? Evde Bakımı Tarifi
Kamkat Nedir? Nerede Yetişir? Evde Bakımı

Turunçgillerin Küçük Kardeşi Kamkat vs Kumkat Adını sanını pek çok kişinin hiç duymadığı, duyduktan sonra…

Haşhaş Nedir? Faydaları Nelerdir? Tarifi
Haşhaş Nedir? Faydaları Nelerdir?

Haşhaş Bitkisi: Tıpta Tedavi Mutfakta Lezzet! Mutfaklarda özel bir yeri olan haşhaş, hem lezzetiyle hem…

2021 Temmuz Ayının 30 Popüler Tarifi
2021 Temmuz Ayının 30 Popüler Tarifi

Nefis Yemek Tarifleri'nin her ay sizlerle paylaştığı en beğenilen tarifler listesinde temmuz ayının en çok…

Kızılcık Faydaları: Bağışıklık Sistemini Güçlendirir! Tarifi
Kızılcık Faydaları: Bağışıklık Sistemini Güçlendirir!

Kızılcık: Doğadan Mayhoş ve Şifalı Kızıllık Sonbaharın en güzel ayı olan eylülün en kırmızı meyvesi…

Kaya Koruğu Nedir? Faydaları, Nerede Yetişir? Tarifi
Kaya Koruğu Nedir? Faydaları, Nerede Yetişir?

Kaya Koruğu: İyot ve C Vitamini Zengini! Birbirinden şifalı, birbirinden lezzetli öyle güzel nimetler sunar…

Karabiber Ağacı Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir? Tarifi
Karabiber Ağacı Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Karabiber: Anadolu'nun Alternatif Tıp Mucizesi Şarkıları dillere destan olan, yemeklerin tat kaynağı, sofraların şifa dolu…

Häfele ile 7 Adımda Mutfakta Kusursuz Düzen Tarifi
Häfele ile 7 Adımda Mutfakta Kusursuz Düzen

Häfele ile İşlevsel Çözümler: Kiler Sistemleri Evin kalbi mutfakta atar! İçinden yükselen mis gibi yemek kokularıyla,…

Kamkat Nedir? Nerede Yetişir? Evde Bakımı Tarifi
Kamkat Nedir? Nerede Yetişir? Evde Bakımı

Turunçgillerin Küçük Kardeşi Kamkat vs Kumkat Adını sanını pek çok kişinin hiç duymadığı, duyduktan sonra…

Haşhaş Nedir? Faydaları Nelerdir? Tarifi
Haşhaş Nedir? Faydaları Nelerdir?

Haşhaş Bitkisi: Tıpta Tedavi Mutfakta Lezzet! Mutfaklarda özel bir yeri olan haşhaş, hem lezzetiyle hem…

Halsizlik Neden Olur? Evde İlaçsız Nasıl Geçer? Tarifi
Halsizlik Neden Olur? Evde İlaçsız Nasıl Geçer?

Halsizlik ve Yorgunluk En Çabuk Nasıl Geçer? Sabah erkenden işe veya okula gitmeyi kim önerdiyse,…

Fesleğen Nedir? Faydaları Nelerdir? Tarifi
Fesleğen Nedir? Faydaları Nelerdir?

Fesleğen: Akdeniz Mutfağının Enfes Tazeliği Fesleğen otu sürekli elinizin altındaysa yemeklerinize lezzet katmak ve mutfakta…

Elma Sirkesi Nasıl Yapılır? Faydaları Nelerdir?
Elma Sirkesi Nasıl Yapılır? Faydaları Nelerdir?

Elma Sirkesi: Doğal, Sağlıklı ve Ekonomik Reçete! Elma sirkesi salatalara lezzet katmanın yanı sıra bakteri…

Eşkina Balığı Nasıl Pişirilir, Temizlenir? Lezzetli Mi? Tarifi
Eşkina Balığı Nasıl Pişirilir, Temizlenir? Lezzetli Mi?

Eşkina Balığı: Levrekten Sonra En Lezzetli Balık! Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde balık en sevilen…

Dikey Tarım Nedir? Nasıl Yapılır? Aparatları, Uygulamaları
Dikey Tarım Nedir? Nasıl Yapılır? Aparatları, Uygulamaları

Dikey Tarım: Umut Vaat Eden Sayısız Avantaj Son yılların belki de en çok gündeme getirilen…

Tarifler Geri
Videolar Geri