Temel Besin Grupları Görevleri, Faydaları

Besin Grupları: Sağlıklı ve Kaliteli Yaşamın Sırrı

Besinleri sınıflandırmak çok kolay olmasa da beslenme düzenini oluşturmayı kolaylaştırmak adına uzmanlar tarafından kategorizasyon yapılmaktadır. Besin grupları ve özellikleri içeriklerine ve vücuttaki görevlerine göre çeşitlenmektedir.

Gıdaların içeriğinde yer alan karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, mineraller ve suyun farklı farklı görevleri ve katkıları bulunmaktadır. İsterseniz besin grupları ve görevleri ile ilgili bilgilere geçmeden önce içerikteki maddelerin ne işe yaradığına kısaca değinelim.

Süt ve süt ürünleri, kuru baklagiller, tahıllar, sebze ve meyvelerde bulunan karbonhidrat vücudun temel enerji kaynağıdır. Ayrıca suyun vücutta tutulmasını ve kandaki lipitlerin düşmesini sağlar. Meyvelerde daha az olmak üzere hemen hemen her besin grubundaki gıdada bulunan proteinler dokularımız ve hormonlarımız için en önemli kaynaktır. Bu yüzden vücudun temel yapı taşlarıdır diyebiliriz.

Hayvansal ve bitkisel kaynaklı olabilen yağlar ise vücut ısısını koruyan ve hormonal yapıya katkı sağlayan gruptadır. Son olarak vitamin ve mineraller ise vücudun farklı bölümlerinin yapısında ve korunmasında görev alırlar.

besin grupları nelerdir
Kaynak: gizemkose.com

Temel Besin Grupları Nelerdir?

Sağlıklı beslenme sadece hayatta kalmak için değil yaşam kalitemizi artırmak için de çok önemlidir. Doğal beslenme birçok hastalığa yakalanma riskini minimuma düşüren en kolay ve iyi yöntemdir. Bunun için 4 ana besin grubundan dengeli şekilde yararlanmak gerekmektedir.

Peki, besin grupları nelerdir? Ülkemizde besin grupları tablosu dört yapraklı yonca ile sembolize edilmektedir ve 4 besin grubu şu şekildedir:

  • Süt ve Süt Ürünleri
  • Et, Yumurta, Kuru baklagiller
  • Ekmek ve Tahıllar
  • Sebze ve Meyveler

Besin grupları ve faydaları elbette farklılık göstermektedir, bu yüzden de beslenmede çeşitlilik çok önemlidir. Hangi gruptan ne kadar besin tüketmeniz gerektiği fiziksel özelliklere ve kişisel sağlık durumuna göre farklılık göstermektedir.

Genel olarak ana öğünlerde Meyve dışındaki tüm kategorilerden ürün seçimi önerilirken ara öğünlerde ise süt ve süt ürünleri ile meyvelerden faydalanılması güzel bir seçenek olabilmektedir. Haydi, şimdi besin grupları kaça ayrılır öğrendiğimize göre biraz daha detaya inelim ve tüm bu gruplara, besinlerin özelliklerine ve faydalarına birlikte göz atalım!

1) Süt ve Süt Ürünleri

  • Temel besin grupları arasında önemli bir yeri olan süt grubundaki besinler protein, yağ, vitamin ve kalsiyum gibi önemli minerallerin kaynağıdır.
  • Kolesterol sorunu olanların uygun süt ürünlerini tüketmeleri gerekir. Süt hayvanların yavruları için ürettikleri bir ürün olduğu için fazlasıyla hormon içermektedir.
  • Süt denince akla inek sütü, keçi sütü gibi hayvansal sütler gelse de badem sütü, soya sütü gibi bitkisel sütler de bulunmaktadır.
  • Bu gruptaki gıdalar büyüme ve doku onarılmasını kolaylaştırır. Kemik ve dişler için faydalı olduğunu gösteren araştırmalar bulunmaktadır.
  • Sütte ve sütten elde edilen ürünlerde bulunan laktozun sindirimi bazı bünyelerde zor olabilmektedir. Laktoz intoleransı yaşayanların bu gruptaki ürünleri tüketmek için uzmana başvurmaları gerekir.
  • Sütün az kaynatılması mikropları tamamen öldürmezken çok kaynatılması da besleyiciliğini azaltmaktadır. Bu yüzden dengeli kaynatma oranı önemlidir.
  • Sağlıklı yetişkin bireylerin günlük olarak 2 porsiyon, çocukların ise 3-4 porsiyon süt ve süt ürünlerini tüketmesi önerilmektedir.

Süt ürünleri şunlardır:

  • Süt
  • Yoğurt
  • Peynir
  • Kefir
  • Tereyağı
  • Krema
süt ürünleri
Kaynak: ulusalsutkonseyi.org.tr

2) Et, Yumurta, Kuru baklagiller

  • Et grubu protein kaynağıdır aynı zamanda türüne göre yağ ve yağ asitleri, B vitaminleri, demir ve çinko da içerirler.
  • Yumurta protein, yağ, A ve B vitaminleri içerir.
  • Kuru baklagiller de protein ve karbonhidrat açısından zengindirler, az miktarda yağ içerebilirler. Ayrıca kalsiyum, çinko ve demir de içeriklerinde vardır.
  • Yetişkin ve sağlıklı bir kişinin bu gruptan besinleri günlük 2-3 porsiyon tüketmeleri tavsiye edilmektedir.

Gruptaki besinler şöyle sıralanabilir:

  • Kırmızı et
  • Beyaz et
  • Sakatat
  • Balık
  • Yumurta
  • Kuru baklagiller (Mercimek, nohut, bakla, barbunya, börülce vb)
  • Yağlı tohumlar (Fındık, fıstık, ceviz vb)
besin grupları ve görevleri
Kaynak: www.gidahatti.com

3) Ekmek ve Tahıllar

  • Tahıllı gıdalar nişasta, lif, vitamin ve mineral içerir. Bizim temel enerji kaynağımız olan besin grubu ekmek ve tahıl grubudur diyebiliriz.
  • Tahıllardan tam anlamıyla faydalanabilmek için tohumun kalitesi oldukça önemlidir. Ayrıca ekşi maya da ekmek yapımında besin değeri yüksek ürün elde etmek için iyi bir alternatiftir.
  • Çölyak rahatsızlığı ve gluten hassasiyeti olan kişiler bu gruptaki besinleri dikkatli tüketmelidir.
  • Posalı tahıllı besinler sindirim sisteminin verimli çalışmasına destek olduğu için oldukça sağlıklıdır.
  • Tahıllı ürünlerde tuz ve şeker miktarının minimumda olması sağlanacak faydanın daha yüksek olmasını sağlamaktadır.
  • Sağlıklı bir bireyin günde 7-8 porsiyon tahıl grubu besin tüketmesi normal seviye sınırları içerisindedir.

Bu gruptaki besin örnekleri şöyledir:

  • Buğday
  • Çavdar
  • Yulaf
  • Pirinç
  • Mısır
  • Temel tahıllardan üretilen un, bulgur, yarma vb. ürünler
temel besin grupları

4) Sebze ve Meyveler

  • Besin grupları arasında oldukça kalabalık bir içeriğe sahip olan meyve ve sebzeler kategorisi vücut canlılığımız, yaşam enerjimiz için çok önemlidir.
  • Sebze ve meyveler folik asit, vitaminler, kalsiyum, magnezyum, potasyum, posa ve vücudu koruyup, yenileyen içerikler açısından oldukça zengindir.
  • Bu gruptaki gıdaların içerdiği C vitamini, hastalıklara karşı bizi korur. A vitamini, vücut yenilenmesinde ve cilt ile gözlerin dinç olmasında görev alır. B6 vitamini zihni berraklaştırır.
  • Folik asit hücre çoğalmasına destek olur. Potasyum, kan basıncını düzenler. Magnezyum, diş ve kemiklerin güçlü olmasına katkı sağlar. Posa, sindirim sisteminin rahat ve verimli çalışmasını kolaylaştırır.
  • Sağlıklı ve yetişkin bir kişinin günde ortalama 5 porsiyon sebze ve meyve tüketmesi önerilmektedir.

Kalabalık bir aile olan meyve ve sebze grubunu mevsimlere göre şöyle özetleyebiliriz:

  • İlkbahar: Ispanak, brokoli, pırasa, havuç, şalgam, erik, enginar, kuşkonmaz, bakla, sarımsak, kiraz, çilek, soğan, kuşkonmaz.
  • Yaz: Vişne, sarımsak, taze patates, soğan, domates, salatalık, kiraz, kayısı, çilek, taze fasulye, bamya, bezelye, patlıcan, çağla, armut, dut, kayısı, böğürtlen, şeftali, incir, pazı, mısır, kavun, karpuz.
  • Sonbahar: Patlıcan, elma, taze patates, mısır, domates, armut, limon, semizotu, nar, üzüm, soğan, kereviz, yeşil biber, kabak, pırasa, limon, mandalina, nar, ayva, kereviz, karnabahar, bal kabağı, turp, portakal, ıspanak.
  • Kış: Karnabahar, bal kabağı, mandalina, limon, lahana, portakal, ıspanak, havuç, Brüksel lahanası.
besin gruplarının görevleri

Sağlıklı, Uzun Yaşamın 11 Beslenme Sırrı

Glisemik İndeks Nedir? Değer Tablosu, Besin Listesi

Kuru Baklagiller Nelerdir? Çeşitleri, Besin Değerleri ve Faydaları

Protein İçeren Besinler Listesi – Yüksek Protein Kaynağı 13 Yiyecek

Kalsiyum İçeren Besinler Nelerdir? Kalsiyum Oranı Yüksek 10 Besin

Ramazana özel 30 günlük menülerimiz iftar menüleri sayfamızda yayında, hayırlı ramazanlar!

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

4 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 700.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda sağlıklı yaşam, diyet ve kişisel bakım konularını kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride çeşitli hastalıklar için evde bitkisel çözüm önerileri, besleyici fonksiyonel gıda takviyeleri, doğal cilt ve saç bakımı maskesi tarifleri ile uygulanışları, kilo kontrolüne yardımcı diyet listeleri ve sağlıklı beslenme programları yer almaktadır. İlgili besinin, ürünün ya da diyet listesinin etkileri her bünyede değişkenlik gösterebilir. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek yan etkilerden sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Temel Kek Tarifi
Temel Kek Tarifi10-12 kişilik, 45dk Pişirme, 10dk Hazırlama166
Temel Tuzlu Kurabiye Tarifi
Temel Tuzlu Kurabiye6-8 kişilik, 20dk Pişirme, 10dk Hazırlama40
Temel Mezeler(5’li) Tarifi
Temel Mezeler(5’li)4-6 kişilik, 10dk Pişirme, 1 saat Hazırlama42
Beyti Tarifi
Beyti2-4 kişilik, 10dk Pişirme, 5dk Hazırlama33
Beyti Tarifi
Beyti2-4 kişilik, 20dk Pişirme, 20dk Hazırlama527
Beyti Tarifi
Beyti2-4 kişilik, 45dk Pişirme, 20dk Hazırlama14
Beyti Tarifi
Beyti2-4 kişilik, 30dk Pişirme, 30dk Hazırlama9
Beyti Tarifi
Beyti6-8 kişilik, 50dk Pişirme, 20dk Hazırlama29
Beyti Tarifi
Beyti2-4 kişilik, 30dk Pişirme, 20dk Hazırlama5
Tarhun Otu Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı Tarifi
Tarhun Otu Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı

Tarhun Otu: Osmanlı Mutfağının Yeşil Altını Vücudumuzun ihtiyaç duyduğu her şey için en doğru adres…

Hamile Pilatesi: Ne Zaman Başlamalı? Faydaları Neler? Tarifi
Hamile Pilatesi: Ne Zaman Başlamalı? Faydaları Neler?

Gebelikte Pilates Yapılışı, Faydaları ve Önemi Hamile pilatesi hareketleri gebelik döneminin son günlerine yaklaşırken pek…

Zerdeçalın Az Bilinen 11 Faydalı Özelliği Tarifi
Zerdeçalın Az Bilinen 11 Faydalı Özelliği

Zerdeçal: Evinizde Mutlaka Bulunmalı! 2500 yıldan beri Hindistan’da baharatların kraliçesi olarak kabul edilen zerdeçal günümüzde…

Çukurcuma’da Ne Yenir? 5 Nostaljik Mekan Tarifi
Çukurcuma’da Ne Yenir? 5 Nostaljik Mekan

Çukurcuma Lezzet & Gezi Rehberi İstanbul’daki her semtin bir hikayesi ve geçmişi bulunur. Çukurcuma da…

Saç Dökülmesinin En Yaygın 5 Nedeni Tarifi
Saç Dökülmesinin En Yaygın 5 Nedeni

Saç Dökülmesi Neden Olur? Kuru, cansız, seyrek saçlardan şikayetçi misiniz? Özel günlerde, davetlerde ya da…

Mayıs Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi Tarifi
Mayıs Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi

Mayıs Ayı Sebze ve Meyveleri Listesi Mayıs, baharı uğurladığımız yaza merhaba dediğimiz aydır. Bu mevsimde…

Tarhun Otu Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı Tarifi
Tarhun Otu Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı

Tarhun Otu: Osmanlı Mutfağının Yeşil Altını Vücudumuzun ihtiyaç duyduğu her şey için en doğru adres…

Mücver Kaç Kalori? Tarifi
Mücver Kaç Kalori?

Sebzeli Kekin En Çıtır Hali! Çeşitlerine Göre Mücver Kalori Değerleri Yaz aylarında sofralara misafir olan…

Boza Kaç Kalori? Tarifi
Boza Kaç Kalori?

Boooo-zaaaaaaa Kaç Kalori? Boza kalori bilgilerini sunduğumuz bu yazıyı okurken, yanınızda bir bardak boza olsa…

Hamile Pilatesi: Ne Zaman Başlamalı? Faydaları Neler? Tarifi
Hamile Pilatesi: Ne Zaman Başlamalı? Faydaları Neler?

Gebelikte Pilates Yapılışı, Faydaları ve Önemi Hamile pilatesi hareketleri gebelik döneminin son günlerine yaklaşırken pek…

Zerdeçalın Az Bilinen 11 Faydalı Özelliği Tarifi
Zerdeçalın Az Bilinen 11 Faydalı Özelliği

Zerdeçal: Evinizde Mutlaka Bulunmalı! 2500 yıldan beri Hindistan’da baharatların kraliçesi olarak kabul edilen zerdeçal günümüzde…

Çukurcuma’da Ne Yenir? 5 Nostaljik Mekan Tarifi
Çukurcuma’da Ne Yenir? 5 Nostaljik Mekan

Çukurcuma Lezzet & Gezi Rehberi İstanbul’daki her semtin bir hikayesi ve geçmişi bulunur. Çukurcuma da…

Saç Dökülmesinin En Yaygın 5 Nedeni Tarifi
Saç Dökülmesinin En Yaygın 5 Nedeni

Saç Dökülmesi Neden Olur? Kuru, cansız, seyrek saçlardan şikayetçi misiniz? Özel günlerde, davetlerde ya da…

Et Kaç Kalori? Besin Değeri Tarifi
Et Kaç Kalori? Besin Değeri

Yemeğin Lezzeti Protein Kaynağı Et Kaç Kalori? Kırmızı et kalori değerinin yanı sıra bolca protein…

Barbunya Kaç Kalori? Besin Değeri Tarifi
Barbunya Kaç Kalori? Besin Değeri

Konservesinden Yemeğine Barbunya Kaç Kalori? Barbunya kalori bilgisini merak edenler için buradayız. Türk mutfağında baklagillerin…

Banvit ile Lezzetine Doyum Olmaz 13 Pratik Tarif Tarifi
Banvit ile Lezzetine Doyum Olmaz 13 Pratik Tarif

Banvit’in yemek hazırlamayı pratik hale getiren tavuk ve hindi etleriyle kendinizi mutfakta bulacağınız nefis tarifler…

Mayıs Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi Tarifi
Mayıs Ayında Ne Yenir? Sebze ve Meyveler Listesi

Mayıs Ayı Sebze ve Meyveleri Listesi Mayıs, baharı uğurladığımız yaza merhaba dediğimiz aydır. Bu mevsimde…

Börek Kaç Kalori? Tarifi
Börek Kaç Kalori?

Çeşit ve Porsiyonlarına Göre Börek Kaç Kalori? Börek, Türk mutfağında her öğünde tüketilebilen efsane bir…

Tarifler Geri
Videolar Geri