Hıdırellez Nedir, Ne Zaman? Ritüelleri, Dilekleri

Hıdırellez Nedir, Ne Zaman? Ritüelleri, Dilekleri Tarifi

Hıdırellez: Yazın Habercisi Bolluk, Bereket Günü

Atadan beri güzel olaylara vesile olan her anı kutlamak ve yüceltmek, Türk kültürünün manevi unsurlarındandır. Doğum, evlilik, savaş zaferleri ve mevsim yenilikleri hep bir coşku ile kutlanmaktaydı. Asırlardır devam eden ve hala günümüzde de eski kuşakların etkisiyle kutlanan, Hıdırellez hakkında merakları gideren bir yazı hazırladık. Maddi ve manevi kültürlerimizin yok olmaması adına, nesilden nesle bu geleneklerimizi devam ettirerek bir nebze de olsa yüzünüzde tebessüm açması dileği ile…

hıdırellez ritüelleri

Hıdırellez Nedir?

  • Hıdırellez, mevsim bayramı olarak hatırlarda kalan, Türk kültürü için önemli bir gündür. Baharın başlangıç döneminde, neredeyse tüm insanlara neşe ve huzur veren, evleri bereketlendiren bir gündür.
  • Dünya tarihinde bilinen en eski bayram olarak kabul edilmektedir.
  • Hıdırellez; tabiatın uyandığı ve canlandığı bir günü simgeler. O gün, tüm evlere bereket gelir ve her şey yenilenir.
  • İnsanlık tarihinde epey önemli bir yer arz eder. Öyle ki UNESCO tarafından “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi” içeriğinde Hıdırellez Bayramı’nı görebilirsiniz. İnsan ve doğa arasındaki uyumun, minnetin ve teşekkürün bir yansıması olarak hayatta kendini gösterir. Her yıl heyecan ile beklenen, geldiğinde ise coşku ile kutlanan bu bayram insanların birbirine olan hoşgörü ve yardımlaşma duygularını da pekiştirmektedir.
  • Baharın kutlanması Hıdırellez ve Nevruz ile can bulmaktadır.
  • Nevruz 21 Mart’a özgü bir kutlamadır. Türklerin Ergenekon’da demir dağı eritmesini ve doğanın uyanışını temsil eder.
  • Hıdırellez ise yine asırlardır kutlanan, baharın geldiğini ifade eden önemli bir gündür.
  • Her iki bahar bayramı da tüm insanlık için var olan, bütün insanları bir araya getiren kıymetli ve bereketli bir gündür.
hıdırellez ne zaman

Hıdırellez Ne Zaman Kutlanır?

  • Hıdırellez her yıl mayıs ayı geldiğinde kutlanmaktadır.
  • Çok uzun zamandır 6 Mayıs Hıdırellez Bayramı olarak insanlar arasında anlam bulur. Rumi takvime göre ise 23 Nisan’da kutlamalar yapılmaktadır.
  • Eskiden halk arasındaki takvimler iki kısımdan oluşmaktaydı.
  • 6 Mayıs’tan ve 8 Kasım’a kadar olan günler yaz mevsimi olarak kabul edilirdi.
  • Bu dönem Hızır mevsimi olarak da bilinirdi.
  • 8 Kasım’dan başlayarak 6 Mayıs’a kadar geçen süre ise; Kasım günleri yani kış mevsimi adıyla akıllarda kalırdı.
  • Bu iki mevsim arasındaki geçiş süresinde ise 6 Mayıs yazın başladığı gün sayılıp kutlamalar yapılırdı.
hıdırellez dileği

Hıdırellez Ritüelleri: Hıdırellez’de Neler Yapılır?

Mayıs ayı geldiğinde, ufaktan bir tatlı telaş başlar tüm Anadolu’da. Halk çiçek açmış ağaçları ve güzelleşen havayı gördükçe daha da heyecanlanır. Ülkemizde neşe ve beraberlikle kutlanan bu gün için Hıdırellez şenlikleri düzenlenir. Köy ve kasabalar başta olmak üzere, neredeyse tüm şehirlerde şarkılarla, eğlencelerle ve bol sohbetli pikniklerle, doya doya Hıdırellez Bayramı yaşanır. Bu güne has bir özellik olan birkaç inanışı inceleyecek olursak şu maddeleri görebilirsiniz:

  • Düzen ve Temizlik: Hıdırellez gününde Hızır’ın tüm evlere uğrayacağına inanıldığı için, insanlar evlerini baştan sona kadar temizler. Bir çöp kalmayacak şekilde eve çeki düzen verilir. Çünkü Hızır her eve uğrayacaktır ve her aile için bereketle huzur getirecektir. Temiz olmayan eve gelmeyeceğine inanılır. Ev temizliğinden sonra kişisel bakıma da önem verilir. Herkes tertemiz şekilde Hızır’ın eve uğramasını bekler. Özellikle beyaz kıyafetler tercih edilir. Çünkü Hızır da beyaz kıyafeti ile gelecektir.
  • Hıdırellez Dilekleri: Bu kutsal günde her dileğin kabul olacağına inanılır. Bu sebeple insanlar “Hıdırlık” adı verilen çevre tarafından kabul görülen mezarlık, türbe, yatır ve tek kalan ağaç gibi yerlerde dilek tutmak için toplanırlar. Dileklerini dua ve semboller ile dile getirirler. Hıdırellez dilekleri her zaman kalpten ve içten yapılmalıdır. Özellikle çocuk sahibi olmak isteyenler ve evlilik isteyenler bu günlerde dilek tutarlar. Kimi aileler tarafından bu günde kurbanlar kesilir ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılır. Oruç tutmak da değer gören bir inanıştır.
  • Ağaçlar ve Çiçekler: Hıdırellez gününde bazı çiçek ve ağaçlar daha da değerli olmaktadır. O günün sabahında kırlardan toplanılan ve yenilebilen bitkiler, gün içinde tüketilir. Şifa getireceğine inanıldığı için çeşmelerden alınan sular da o gün herkes tarafından içilir. Kuzu etinden ve bahar yeşilliklerinden yapılan Hıdırellez pilavı ise yiyenlere şifa getirir diye bilinmektedir.
  • Bereket İçin: Hızır’ın eve bereket getirmesi için, geceden tencerelerin kapakları açık bırakılır. Cüzdan ve çantaların da yine aynı şekilde ağız kısmı kapatılmaz. Gün içinde dualar okunur ve şükür namazları kılınır.
  • Gül Ağacına Dilek: Hıdırellez gül ağacına dilek tutarak değer gören unsurlar arasında yer alır. Hızır ve İlyas Peygamber’in gül ağacı altında buluştuklarına inanıldığı için diğer ağaçlar pek ilgi görmez. Bir kağıda dilekler yazılır, iple bağlanır ve gül ağacının dibinde gömülür. Dilekler renkli şeritlerle de anlam kazanacaktır. Gül ağacının dallarına asılan renkli ipler veya şeritler ile Hızır’dan bir ev, araba veya mutlu bir yuva dilenir. Şeritlerin uç kısmına dileklerinizi yazılır. Dilekler tutulur, dua edilir ve şeritler ağacın dalına asılır. Gül ağacının dibine gömülen dilekler, ertesi sabah kimse görmeden alınır ve akan bir suya atılır. Bunun nedeni ise, İlyas’ın denizden gelmesine inanılmasıdır.
  • Baht Açma: Hayatı boyunca şanssızlıklar yaşayan kişilere umut olan Hıdırellez’de baht açma törenleri yapılmaktadır. Dualar ile geçen bu törenler, ülkemizde hemen hemen her yörede can bulmuştur. Denizli’de bahtiyar, Türkmenler’de mantıfar, Balıkesir’de dağara yüzük atma, Erzurum’da ise mani çekme adı ile baht açma merasimleri insanlara şans getiren bir unsurdur.
  • Şenlikler: 6 Mayıs sabahından başlayan şenliklerde, tekerlekler yakılarak Hıdırellez ateşi yakılır. Bu ateşin üzerinden 3 defa koşarak atlamak da şifa getirecek ve kötülükleri yok edecek bir inanıştır. Sazlı sözlü eğlenceler ile geçen bu günde mangallar da yakılır. Hep bir ağızdan söylenen Hıdırellez şarkısı da güne canlılık katar. Bu şarkılarda doğaya minnet ve teşekkür dile getirilir.
  • Hıdırellez Manileri: Hıdırellez şenliklerinde sözlü kültür de önemli bir yer arz eder. Manilerin yazılı olduğu bir kese içinden özellikle genç kızlar sırayla mani çeker. İçinde yazılı olanı sesli şekilde okurlar. Manilerin genç kızların kısmetini açacağına inanılır.

Hıdırellez Önemi ve Hikayesi

  • Baharın en şen günü olan Hıdırellez anlamı ile de kültürel unsurlarımızın değerini göstermektedir.
  • Hıdırellez Hızır İlyas sözcüklerinden bir araya gelen bir kelimedir aslında. Hızır Peygamber ve İlyas Peygamber’in yeryüzünde buluştuğu günü temsil eder.
  • Hızır ve İlyas isimlerinin birleşmesinden ve sözlü kültür ile kaynaşmasından oluşmaktadır.
  • Hıdırellez efsanesi manevi bir değer olduğu için, eleştiriye ve yoruma da açıktır.
  • Şu güne kadar pek çok söylem yer alır. Mezopotamya, Anadolu ve İslamiyet Öncesi Türk Kültürü unsuru olduğuna dair iddialar vardır.
  • Hıdırellez; tek bir millete ait özel bir gün değildir. Güzel anların kutlanması, baharın gelişinde hazırlıkların yapılması asırlardır devam eden ve canlılığını koruyan bir etkinliktir.
  • Törenler evrensel bir olgudur ve tüm insanlık için anlam ifade eder.
  • Hıdırellez’in kahramanı olan Hızır Peygamber; Türk insanının değer verdiği, kutsal kabul gördüğü bir ritüel olarak bilinmektedir.
  • Hızır, Hıdırellez vaktinde gelip evlere bereket katar, hastaları iyileştirir, kıtlığı ve insanlık için olumsuz ne varsa alıp götürürmüş. Ölümsüzlük suyunu içtiği için, ulu bir kişi olarak bilinmektedir. İnsanların zor günlerde sıkça kullandığı “Hızır gibi yetiştin.” ifadesi de Hızır Peygamber’den gelmektedir.
  • Her yıl 6 Mayıs gününde kutlanan Hıdırellez Bayramı’nda, Hızır insanlara sağlık verip açları doyurup bahar mevsimini başlatırmış.
  • Bu inanışa göre de Hıdırellez, Hızır olmadan asla anlam kazanamayacaktır. İnsan, doğa ve Hızır ile bir bütün oluşturup karşılıklı minnet içermektedir.
hıdırellez nedir

Hıdrellez’e Özel Yemek Tarifleri

Zorda kalanların yardımına yetişen Hızır ile İlyas’ın kavuşmalarının da kutlaması olan Hıdrellez bolluk ve bereketin de simgesidir. Bolluk ve bereketi kat kat artırmak için sofralar kurulur ve paylaşımın huzur veren dinginliği içinde birlikte yemekler yenir. Peki, Hıdrellez adetleri arasında yer bulan, meşhur Hıdrellez yemekleri hangileridir, gelin birlikte öğrenelim.

1) Hıdrellez Çorbası

Terbiyeli, mantarlı ve sarımsaklı, tam bir şifa deposu olan Hıdrellez Çorbası lezzetiyle de akılları baştan alıyor. Yemeğe güçlü bir başlangıç Hıdrellez dışında da bu çorba her eve lazım tarifler arasında! Hıdırellez Çorbası

Hıdırellez Çorbası

2) Hıdrellez Pilavı

Mis gibi tere yağı ile hazırlanan pilavın üstüne, yumuşacık kuzu eti ve en üstte de salçalı bir sos! Tarifi bile ağız sulandıran Hıdrellez Pilavı, günün coşkusuna ve enerjisine çok yakışan yemekler arasında yer alıyor. Hıdırellez Pilavı

Hıdırellez Pilavı

3) Hafsa Sultan Kurabiyesi (Hıdrellez Kurabiyesi)

Aşurenin şifasının ve bereketinin kurabiyeye evrilmiş şekli diyebiliriz Hıdrellez Kurabiyesi için! Ceviz, fındık, kuru üzüm, kuru kayısı, incir… Yok yok bu kurabiyenin içinde! Hafsa Sultan Kurabiyesi (Hıdırellez Kurabiyesi)

Hafsa Sultan Kurabiyesi (Hıdırellez Kurabiyesi)

Osmanlı’dan Günümüze 9 Ramazan Geleneği

Anneler Günü Sözleri: Anneye En Anlamlı Sözler

Babalar Günü Mesajları: Resimli, Kısa, Duygusal

Kurban Bayramı Hakkında Merak Edilen 20 Bilgi

Sevgililer Günü Nedir, Ne Zaman? Hikayesi, Anlamı

4.7 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

10 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 800.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda faydalı bilgiler kategorisini kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride söz konusu içeriğin açıklayıcı tanımlamalarına, en belirgin faydalı özelliklerine, doğru ve etkili kullanım tavsiyelerine kolaylıkla tek yazıdan ulaşabilirsiniz. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. İlgili besinin ya da ürünün faydaları her bünyede farklı etkiler gösterebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek sorunlardan sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Akıtma (Krepte Neymiş) Tarifi

Akıtma (Krepte Neymiş)

2-4 kişilik, 10dk Hazırlık, 10dk Pişirme
Islak Sandviç Kurabiye (Ne Pasta Ne Kurabiye) Tarifi

Islak Sandviç Kurabiye (Ne Pasta Ne Kurabiye)

12-14 kişilik, 20dk Hazırlık, 15dk Pişirme
Ne Bulduysan Pastası Tarifi

Ne Bulduysan Pastası

6-8 kişilik, 10dk Hazırlık, 55dk Pişirme
Ne Buldum Tatlısı Tarifi

Ne Buldum Tatlısı

4-6 kişilik, 15dk Hazırlık, 10dk Pişirme
Kızartma Da Neymiş? Tarifi

Kızartma Da Neymiş?

2-4 kişilik, 5dk Hazırlık, 35dk Pişirme
Nohut Nasıl Haşlanır? Lezzeti Etkileyen 7 Püf Noktası Tarifi
Nohut Nasıl Haşlanır? Lezzeti Etkileyen 7 Püf Noktası

En Çabuk Nohut Haşlamanın Püf Noktaları Nohut, Garbanzo fasulyesi olarak bilinen bol vitamin içeren sağlıklı…

Balık En İyi Hangi Tavada, Nasıl Pişer? Tarifi
Balık En İyi Hangi Tavada, Nasıl Pişer?

Tavada Balık Pişirmenin Püf Noktaları Balık sezonunda bol bol lezzetli balık tüketmek isteyenler, dolaptaki balık…

Peynir Tabağı Sunumu Nasıl Hazırlanır? Tarifi
Peynir Tabağı Sunumu Nasıl Hazırlanır?

Şık Davetler İçin Peynir Tabağı Sunum Fikirleri Peynir tabağı sunum yapılacak sofralarda ve davetlerde öne…

En Sağlıklı Tencere Tava Hangisi? Nasıl Seçilir? Tarifi
En Sağlıklı Tencere Tava Hangisi? Nasıl Seçilir?

Hangi Tencere Modeli Daha Sağlıklıdır? Yemek yaparken mutlaka elinizin altında bulunan tencere ve tavalar, kullanılan…

Fritöz Nedir? Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Tarifi
Fritöz Nedir? Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar?

Fritöz: Çıtır Kızartmaların Lezzet Sırrı! Fritöz, günümüzde pek çok evin mutfağında yer alan küçük ev…

Blender Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Neler Yapılır? Tarifi
Blender Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Neler Yapılır?

Blender: Mutfakta Zaman Kazandıran Yardımcı Teknolojinin geldiği son noktada, mutfakta zaman geçiren kişilerin işlerini kolaylaştıran…

Nohut Nasıl Haşlanır? Lezzeti Etkileyen 7 Püf Noktası Tarifi
Nohut Nasıl Haşlanır? Lezzeti Etkileyen 7 Püf Noktası

En Çabuk Nohut Haşlamanın Püf Noktaları Nohut, Garbanzo fasulyesi olarak bilinen bol vitamin içeren sağlıklı…

Balık En İyi Hangi Tavada, Nasıl Pişer? Tarifi
Balık En İyi Hangi Tavada, Nasıl Pişer?

Tavada Balık Pişirmenin Püf Noktaları Balık sezonunda bol bol lezzetli balık tüketmek isteyenler, dolaptaki balık…

Peynir Tabağı Sunumu Nasıl Hazırlanır? Tarifi
Peynir Tabağı Sunumu Nasıl Hazırlanır?

Şık Davetler İçin Peynir Tabağı Sunum Fikirleri Peynir tabağı sunum yapılacak sofralarda ve davetlerde öne…

En Sağlıklı Tencere Tava Hangisi? Nasıl Seçilir? Tarifi
En Sağlıklı Tencere Tava Hangisi? Nasıl Seçilir?

Hangi Tencere Modeli Daha Sağlıklıdır? Yemek yaparken mutlaka elinizin altında bulunan tencere ve tavalar, kullanılan…

Fritöz Nedir? Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Tarifi
Fritöz Nedir? Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar?

Fritöz: Çıtır Kızartmaların Lezzet Sırrı! Fritöz, günümüzde pek çok evin mutfağında yer alan küçük ev…

Blender Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Neler Yapılır? Tarifi
Blender Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? Neler Yapılır?

Blender: Mutfakta Zaman Kazandıran Yardımcı Teknolojinin geldiği son noktada, mutfakta zaman geçiren kişilerin işlerini kolaylaştıran…

Karnıyarık Otu Tozu Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? 7 Faydası Tarifi
Karnıyarık Otu Tozu Nasıl Kullanılır, Ne İşe Yarar? 7 Faydası

Karnıyarık Otu Tozu: Glutensiz Lif Deposu! Sağlıklı beslenmek ve hastalıklardan uzak bir yaşam sürmek adına…

2023 Ocak Ayının En Popüler 30 Tarifi
2023 Ocak Ayının En Popüler 30 Tarifi

Nefis Yemek Tarifleri mutfağının ocak ayında en çok deftere eklenen 30 tarifi, her ay olduğu…

Zonaya Ne İyi Gelir? 6 Doğal Besin, Bitkisel Tedavi Tarifi
Zonaya Ne İyi Gelir? 6 Doğal Besin, Bitkisel Tedavi

Herpes Zoster - Zona Nasıl Geçer? Cildinizde meydana gelen ufak bir kaşıntı, diğer bölgelere de…

Derideki Su Toplaması Nasıl Geçer? 4 Doğal Tedavi Tarifi
Derideki Su Toplaması Nasıl Geçer? 4 Doğal Tedavi

Ciltteki Su Toplamasına İyi Gelen Doğal Çözümler Cildinizde meydana gelen tahriş ve yaraları iyileştirmek için…

1 Haftada 7 Kilo Verdiren Diyet Listesi Tarifi
1 Haftada 7 Kilo Verdiren Diyet Listesi

7 Günde 7 Kilo Vermem Lazım! Ne Yapmalıyım? Ayna karşısına geçtiğinizde fazla kilolardan rahatsızlık duyuyorsanız…

Mantının Yanında En İyi Giden Videolu 10 Fikir Tarifi
Mantının Yanında En İyi Giden Videolu 10 Fikir

Mantının Yanına Ne Yemek Yapabilirim? Mantı, Eski Türk yemeklerinden biridir ve günümüzde pek çok şekilde…

Tarifler Geri
Videolar Geri