Beta Karoten Nedir? Faydaları Nelerdir? Hangi Besinlerde Bulunur?

Sarı Yeşil Turuncu Gıdalarda Bol Beta Karoten

Bitkilerin yapısında bulunan bir bileşik olan karoten, fotosentezden görevlidir. Fotosentez, bitkilerin yapısında bulunan klorofil sayesinde dışarıdan karbondioksiti alarak oksijeni geri vermesi ve kendileri için besin yaratma döngüsüdür. Bu döngü sırasında açığa çıkan oksijen dünyanın ihtiyacını karşılar.

Karoten fotosentez olayında güneşten gelen ışınların emilmesini sağlayarak klorofillere gönderilir. Aynı zamanda bazı bitkilerin kendine özgü renginden sorumlu olan karoten alfa ve beta karoten olmak üzere ikiye ayrılır.

Beta karoten, alfa karotene göre doğada daha yaygındır ve sarı, yeşil, turuncu renge sahip meyve ve sebzelerde yüksek oranda bulunur. A vitamini beta karoten ve retinol olmak üzere iki şekilde besinlerde bulunur.

Retinol hayvansal kaynaklı gıdalarda yer alır. Bitkilerde bulunan ve onlara renk veren bir pigment olan beta karoten, vücuttaki nörolojik fonksiyonların, sağlıklı görme ve cilt sağlığının korunmasında önemli rol oynayan A vitaminine dönüştürülür.

beta karoten nedir

Beta Karoten Nedir?

Vücuda bitkiler yoluyla alınan beta karoten, ince bağırsakta parçalanır ve retinole dönüşür. Retinol A vitamini türevlerinden biridir. Bu nedenle beta karoten A vitamininin en öncül maddesi olarak kabul edilir.

İnce bağırsakta parçalandıktan sonra kana karışan beta karoten provitamin olarak karaciğerde depolanır ve vücut ihtiyaç duyduğunda A vitaminine dönüştürülür. A vitaminine dönüşme oranı en yüksek karetonoid olarak bilinen beta karoten, hazır gıda sanayinde renk verici özelliğinden dolayı katkı maddesi olarak da kullanılır.

E ve C vitaminleri ile birlikte tüketildiğinde vücuttaki etkileri artan bileşen. Endüstriyel gıda alanında margarin, tereyağı, sütlü içecekler ve meyve sularında renklendirici olarak kullanılır. İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan beta karoten, bu öneminden dolayı laboratuvar ortamlarında sentetik olarak da üretilmektedir.

Dünyada bazı ülkelerde bileşenin organik üretimi de söz konusudur. Özellikle Avustralya deniz yosunlarına uyguladığı bir takım işlemlerin sonucunda organik beta karoten üretebilmiştir.

Peki, beta karoten ne işe yarar? Bileşenin son yıllardaki popülerliğinin en önemli nedenlerinden biri de tokluk hissini arttırarak iştahın kontrol altına alınmasına yardımcı olması ve metabolizmayı hızlandırmasıdır. Kilo vermeye yardımcı olan bu özelliklerinden dolayı zayıflama sektöründe önemli bir konuma gelen beta karoten, aynı zamanda yüksek oranda antioksidan bileşen içeriğinden dolayı da dikkat çekicidir.

beta karoten faydaları

Beta Karoten Faydaları ve Görevleri Nelerdir?

  • Bağışıklık sistemini destekleyerek vücudun enfeksiyonlara karşı direncini arttırmayı destekleyen beta karoten, özellikle kanser hücrelerinin oluşumunu engeller ve oluşan hücrelerin çoğalmalarını önler.
  • Yemek borusu, serviks, mide, göğüs, kalın bağırsak ve ağız kanserleri başta olmak üzere birçok kanser çeşidinin tedavisinde önemli rol oynar.
  • Vücudun bağışıklık sistemi üzerindeki olumlu etkisi sayesinde enfeksiyon riskini en aza indirgeyen beta karoten, soğuk algınlıkları ve gribal enfeksiyonların tedavisini destekler.
  • Antioksidan bir bileşen olan beta karoten, toksin maddelerin vücuttan atılmasını sağlar ve vücuttaki serbest radikallerin nötralize edilmesinde yardımcı olur.
  • Karaciğer de olası yağlanmasının önüne geçer ve kolesterolün düşürülmesine yardımcı olarak damar sertliği oluşumunu engeller. Ayrıca kalp krizi riskinin minimuma inmesini sağlar ve kötü kolesterol kaynaklı koroner damar hasarlarının azalmasına yardımcı olur.
  • Yapılan bazı çalışmalarda beta karotenin katarakt oluşumunu engellediği saptanmıştır.
  • A vitaminin öncül maddesi olan beta karoten karaciğerde A vitaminine dönüştürülür. Gece görmeyi sağlayan rodopsin pigmentine dönüştürülen beta karoten gözün retina tabakasına taşınır. Rodopsin ışığın az olduğu ortamlarda gözün görmesini sağlayan önemli bir pigmenttir. A vitamini eksikliğinde gece körlüğü olarak bilinen hastalık meydana gelir.
  • Yapılan çalışmalarda düzenli olarak tüketilen beta karoten içeren sebze ve meyvelerin zihin sağlığı açısından önemli olduğu vurgulanmaktadır. Hafızanın güçlenmesi ve anlama yeteneğinin artmasında beta karoten önemli rol oynar.

beta karoten faydası

Beta Karoten Hangi Besinlerde Bulunur?

Beta karoten sebze ve meyvelerde bulunan bir A vitamini öncüsüdür.

  • Ispanak, marul, roka, dereotu, semizotu, labada, karalahana, maydanoz gibi yeşil yapraklı sebzeler
  • Domates, kırmızılahana, beyaz lahana, havuç, yeşil biber, dolmalık biber, brokoli, Brüksel lahanası, kabak, bal kabağı, mısır, patates ve papaya
  • Şeftali, kavun, karpuz, mandalina, portakal ve kayısı gibi meyveler beta karoten içeren besinler arasında yer alır.

Beta karoten ile ilgili merak edilen sorulardan biri de beta karoten helal mi sorusudur. Beta karoten bitkisel kaynaklı bir besin olduğu için bu bileşeni içeren besinlerin tüketiminde herhangi dini bir sorun yoktur. Ancak gıda endüstrisinde özellikle tereyağı ve peynir çeşitlerinde sıklıkla kullanılan beta karoten, zaman zaman etil alkol ile ekstrakte edilebilir.

Alkolle çözündürülme işleminin maliyeti daha düşük olduğu için tercih edilme oranı yüksektir. Bu nedenle satın alınan ürünün helal sertifikası yoksa ya da üretim yöntemi bilinmiyorsa dini açıdan sakınca olabilir.

beta karoten renklendirici

Beta Karoten Zararları Nelerdir?

Beta karoten faydası olduğu kadar zararları da olan bir bileşendir. Özellikle önerilen dozun üzerinde tüketilmesi bazı sağlık problemlerine yol açabilir. Günlük olarak A vitamin tüketiminin 4000-5000 IU arasında olması önerilir.

  • Beta karoten için resmi bir günlük tüketim önerisi bulunmamaktadır. Ancak beta karotenin 3 miligramlık değeri A vitaminin 5000 IU değerine eşittir. A vitaminine dönüşme oranı yüksek olduğundan dolayı günlük olarak 6-12 miligram beta karoten tüketilmesi yeterlidir. Günlük dozun üzerinde beta karoten tüketimi A vitamini oranının da artmasına yol açar. A vitamininin aşırı doz alımı toksik etkiye sahiptir.
  • Sigara içen kişilerin bata karoten içeren takviye bileşenler alması sakıncalıdır. Akciğer kanseri riskinin artmasına neden olur ve bu nedenle sigara içenlerin beta karoten takviyesi almamaları önerilir.
  • Beta karoten içeren besinlerin yüksek oranda tüketilmesi ya da yüksek dozajda beta karoten takviyesi kullanımı cilt renginde koyuluklara yol açabilir.
  • Uzun süreler yüksek dozajlarda beta karoten alımı ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.

beta karoten tablet

Beta Karoten Tablet Hangi Durumlarda Kullanılmalı?

Beta karoten takviyeleri doktor tarafından önerilmedikçe kullanılmamalıdır.

  • Astım semptomları, kalp hastalığı, katarakt, kanserler, AIDS, yaşa bağlı makula dejenerasyonu, eplilepsi, depresyon, Alzheimer ve alkolizm gibi semptom, durum ve hastalıkların tedavisinde, önlenmesinde ya da kontrol altına alınmasında kullanılır.
  • Beta karoten içeren tabletlerin uzun süre kullanılması bazı ciddi yan etkiler oluşturabilir. Örneğin cildin sararması, eklem ağrısı, baş dönmesi, ishal gibi yan etkiler görüldüğünde mutlaka doktora danışılmalıdır. Beta karoten destekleri kullanmadan önce doktora güncel kullanılan ilaçlar, diğer takviye vitamin ve mineraller, alerjiler, geçmiş hastalıklar ve güncel durum hakkında bilgiler verilmelidir. Örneğin; hamilelik ve emziklilik gibi durumlarda beta karoten takviyelerin kullanılmaması önerilmektedir. Buna ek olarak hamilelik planlandığında da en az 3 ay öncesinden beta karoten alımının sonlandırılması önemlidir.
  • Ayrıca bazı ilaçlarla birlikte kullanılan beta karoten tabletler yan etkilerin çok daha yüksek etki göstermesine sebep olabilir. Özellikle niacin, orlistat ve statins gibi ilaçlarla birlikte beta karoten alınması ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
  • Ayrıca A vitamini takviyesi ve asitretin kullananlar ile alerjik hastalığı olanların da ekstra beta karoten almaması önerilir.
  • Tablet kullanımı ile ilgili bir diğer önemli konu da doktorun önerdiği dozajın üzerinde kullanılmaması gerekliliğidir. Tablet olarak kullanılan beta karoten fiyatı markasına, içerdiği dozaja göre farklılık gösterir.
beta karoten

A Vitamini Nedir? Nelerde Var? Faydaları ve Görevleri Nelerdir?

Havucun Faydaları Nelerdir?

Havuç Suyu Faydaları Nelerdir? Nasıl Yapılır? Ne Zaman İçilmeli?

Bal Kabağının Faydaları, Kalorisi ve Besin Değeri, Nasıl Pişirilir?

Hangi Vitamin Ne İşe Yarar? En Çok Hangi Besinde Var?

Ramazana özel 30 günlük menülerimiz iftar menüleri sayfamızda yayında, hayırlı ramazanlar!

3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.

4 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 700.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.

Okuyucunun Dikkatine

Blog sayfamızda sağlıklı yaşam, diyet ve kişisel bakım konularını kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride çeşitli hastalıklar için evde bitkisel çözüm önerileri, besleyici fonksiyonel gıda takviyeleri, doğal cilt ve saç bakımı maskesi tarifleri ile uygulanışları, kilo kontrolüne yardımcı diyet listeleri ve sağlıklı beslenme programları yer almaktadır. İlgili besinin, ürünün ya da diyet listesinin etkileri her bünyede değişkenlik gösterebilir. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek yan etkilerden sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.

Yorumlar

İlk yorumu sen yaz.

Yaptığın yorumlarla diğerlerine yardımcı ol.

NYT Yazar
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Ne Bulduysam Salatası Tarifi
Ne Bulduysam Salatası2-4 kişilik, Pişirme yok, 10dk Hazırlama91
Ne Buldumsa Keki Tarifi
Ne Buldumsa Keki4-6 kişilik, 25dk Pişirme, 15dk Hazırlama6
Kızartma Da Neymiş? Tarifi
Kızartma Da Neymiş?2-4 kişilik, 35dk Pişirme, 5dk Hazırlama1610
Ne Bulduysan Koy Salatası Tarifi
Ne Bulduysan Koy Salatası1-2 kişilik, Pişirme yok, 5dk Hazırlama9
Evde Ne Varsa Keki Tarifi
Evde Ne Varsa Keki12-14 kişilik, 40dk Pişirme, 15dk Hazırlama16
Evde Ne Varsa Piyazı Tarifi
Evde Ne Varsa Piyazı4-6 kişilik, Pişirme yok, 10dk Hazırlama17
Kısır (Evde Ne Varsa Kısırı) Tarifi
Kısır (Evde Ne Varsa Kısırı)4-6 kişilik, 15dk Pişirme, 20dk Hazırlama17
Evde Ne Varsa Yemeği (Etsiz) Tarifi
Evde Ne Varsa Yemeği (Etsiz)6-8 kişilik, 50dk Pişirme, 20dk Hazırlama24
1 Hamurdan Neler Yapılıcana Şaşıracaksınız Tarifi
1 Hamurdan Neler Yapılıcana Şaşıracaksınız12-14 kişilik, 10dk Pişirme, 5dk Hazırlama10
Köri Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı Tarifi
Köri Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı

Köri: Geleneksel Hint Mutfağının Zengin Baharatı Hindistan’ın yerel lezzeti olarak ün salan köri Hint yemeği…

Kravat Nasıl Bağlanır? En Kolay 7 Yöntem Tarifi
Kravat Nasıl Bağlanır? En Kolay 7 Yöntem

Kravat Bağlama Yolları: Pratik ve Şık! Kravat bağlamak, hayatın herhangi döneminde aniden karşılaştığınız bir soruna…

Bebek Bakım Çantası İçinde Neler Olmalı? Tarifi
Bebek Bakım Çantası İçinde Neler Olmalı?

Bebek Bakım Çantası Nasıl Hazırlanır? Anne olduktan sonra artık her şeyiniz 2 kişilik olmaktadır. Attığınız…

Babalar Günü Sözleri: Kısa, Duygusal, Resimli 2021 Tarifi
Babalar Günü Sözleri: Kısa, Duygusal, Resimli 2021

Babalar Günü Kutlu Olsun! Yıl içinde pek çok önemli gün, severek ve hasretle kutlanır. Bu…

Babalar Gününe Özel Kısa, Duygusal Şiirler 2021 Tarifi
Babalar Gününe Özel Kısa, Duygusal Şiirler 2021

Duygu Yüklü Babalar Günü Şiirleri Duygu ve düşünceleri en zarif şekilde ifade etmek için şiirler…

Babalar Günü İçin El Yapımı Hediye Fikirleri 2021 Tarifi
Babalar Günü İçin El Yapımı Hediye Fikirleri 2021

Babalar Günü Hediyeleri: Pratik ve Ucuz Sürprizler Her sene Haziran ayının 3. Pazar gününe denk…

Köri Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı Tarifi
Köri Nedir? Faydaları, Yemeklerde Kullanımı

Köri: Geleneksel Hint Mutfağının Zengin Baharatı Hindistan’ın yerel lezzeti olarak ün salan köri Hint yemeği…

Az Malzemeli Yemekler: Ekonomik, Doyurucu 21 Tarif Tarifi
Az Malzemeli Yemekler: Ekonomik, Doyurucu 21 Tarif

Alışverişe çıkılamayan günlerin, mutfaktakileri değerlendirebileceğiniz en leziz tarifleri bu listede bir araya geldi: az malzemeli…

Kravat Nasıl Bağlanır? En Kolay 7 Yöntem Tarifi
Kravat Nasıl Bağlanır? En Kolay 7 Yöntem

Kravat Bağlama Yolları: Pratik ve Şık! Kravat bağlamak, hayatın herhangi döneminde aniden karşılaştığınız bir soruna…

Gözleme Kaç Kalori? Tarifi
Gözleme Kaç Kalori?

Sıcacık Lezzet Gözleme Kaç Kalori? Türk mutfağında hamurun yeri tartışılmaz; fakat biz yine de bu…

Bebek Bakım Çantası İçinde Neler Olmalı? Tarifi
Bebek Bakım Çantası İçinde Neler Olmalı?

Bebek Bakım Çantası Nasıl Hazırlanır? Anne olduktan sonra artık her şeyiniz 2 kişilik olmaktadır. Attığınız…

Babalar Günü Sözleri: Kısa, Duygusal, Resimli 2021 Tarifi
Babalar Günü Sözleri: Kısa, Duygusal, Resimli 2021

Babalar Günü Kutlu Olsun! Yıl içinde pek çok önemli gün, severek ve hasretle kutlanır. Bu…

Babalar Gününe Özel Kısa, Duygusal Şiirler 2021 Tarifi
Babalar Gününe Özel Kısa, Duygusal Şiirler 2021

Duygu Yüklü Babalar Günü Şiirleri Duygu ve düşünceleri en zarif şekilde ifade etmek için şiirler…

Bazlama Kaç Kalori? Tarifi
Bazlama Kaç Kalori?

Yumuşacık, Pratik ve Lezzetli! Bazlama Kalori ve Besin Değerleri Bazlama, İç Anadolu’da sıkça tüketilen bir…

Babalar Günü İçin El Yapımı Hediye Fikirleri 2021 Tarifi
Babalar Günü İçin El Yapımı Hediye Fikirleri 2021

Babalar Günü Hediyeleri: Pratik ve Ucuz Sürprizler Her sene Haziran ayının 3. Pazar gününe denk…

Patates Kızartması Kaç Kalori? Tarifi
Patates Kızartması Kaç Kalori?

Cevapları Duymaya Hazır Mıyız? Patates Kızartması Kaç Kalori, Kilo Aldırır Mı? Saat kaç olursa olsun…

Şehriye Çorbası Kaç Kalori? Tarifi
Şehriye Çorbası Kaç Kalori?

Şifası Bol, Doyurucu Şehriye Çorbası Kaç Kalori? Şehriye çorbası, kış günlerinde peşinizi bırakmayan enfeksiyonlardan kurtulmak…

Ege Mezeleri: Ferah, Leziz ve Sağlıklı Tarifi
Ege Mezeleri: Ferah, Leziz ve Sağlıklı

Ege'de yetişen çeşit çeşit otlar, bölgenin şifa sunan zeytinyağı, sebzeleri ve süt ürünleri ile hazırlanan…

Tarifler Geri
Videolar Geri