Beta Karoten Nedir? Faydaları Nelerdir? Hangi Besinlerde Bulunur?

2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 2 puan, ortalama: 5,00 (2 oy, ortalama: 5,00 / 5)
Beta Karoten Nedir? Faydaları Nelerdir? Hangi Besinlerde Bulunur? Tarifi

Sarı Yeşil Turuncu Gıdalarda Bol Beta Karoten

Bitkilerin yapısında bulunan bir bileşik olan karoten, fotosentezden görevlidir. Fotosentez, bitkilerin yapısında bulunan klorofil sayesinde dışarıdan karbondioksiti alarak oksijeni geri vermesi ve kendileri için besin yaratma döngüsüdür. Bu döngü sırasında açığa çıkan oksijen dünyanın ihtiyacını karşılar.

Karoten fotosentez olayında güneşten gelen ışınların emilmesini sağlayarak klorofillere gönderilir. Aynı zamanda bazı bitkilerin kendine özgü renginden sorumlu olan karoten alfa ve beta karoten olmak üzere ikiye ayrılır.

Beta karoten, alfa karotene göre doğada daha yaygındır ve sarı, yeşil, turuncu renge sahip meyve ve sebzelerde yüksek oranda bulunur. A vitamini beta karoten ve retinol olmak üzere iki şekilde besinlerde bulunur.

Retinol hayvansal kaynaklı gıdalarda yer alır. Bitkilerde bulunan ve onlara renk veren bir pigment olan beta karoten, vücuttaki nörolojik fonksiyonların, sağlıklı görme ve cilt sağlığının korunmasında önemli rol oynayan A vitaminine dönüştürülür.

beta karoten nedir

Beta Karoten Nedir?

Vücuda bitkiler yoluyla alınan beta karoten, ince bağırsakta parçalanır ve retinole dönüşür. Retinol A vitamini türevlerinden biridir. Bu nedenle beta karoten A vitamininin en öncül maddesi olarak kabul edilir.

İnce bağırsakta parçalandıktan sonra kana karışan beta karoten provitamin olarak karaciğerde depolanır ve vücut ihtiyaç duyduğunda A vitaminine dönüştürülür. A vitaminine dönüşme oranı en yüksek karetonoid olarak bilinen beta karoten, hazır gıda sanayinde renk verici özelliğinden dolayı katkı maddesi olarak da kullanılır.

E ve C vitaminleri ile birlikte tüketildiğinde vücuttaki etkileri artan bileşen. Endüstriyel gıda alanında margarin, tereyağı, sütlü içecekler ve meyve sularında renklendirici olarak kullanılır. İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan beta karoten, bu öneminden dolayı laboratuvar ortamlarında sentetik olarak da üretilmektedir.

Dünyada bazı ülkelerde bileşenin organik üretimi de söz konusudur. Özellikle Avustralya deniz yosunlarına uyguladığı bir takım işlemlerin sonucunda organik beta karoten üretebilmiştir.

Peki, beta karoten ne işe yarar? Bileşenin son yıllardaki popülerliğinin en önemli nedenlerinden biri de tokluk hissini arttırarak iştahın kontrol altına alınmasına yardımcı olması ve metabolizmayı hızlandırmasıdır. Kilo vermeye yardımcı olan bu özelliklerinden dolayı zayıflama sektöründe önemli bir konuma gelen beta karoten, aynı zamanda yüksek oranda antioksidan bileşen içeriğinden dolayı da dikkat çekicidir.

beta karoten faydaları

Beta Karoten Faydaları ve Görevleri Nelerdir?

  • Bağışıklık sistemini destekleyerek vücudun enfeksiyonlara karşı direncini arttırmayı destekleyen beta karoten, özellikle kanser hücrelerinin oluşumunu engeller ve oluşan hücrelerin çoğalmalarını önler.
  • Yemek borusu, serviks, mide, göğüs, kalın bağırsak ve ağız kanserleri başta olmak üzere birçok kanser çeşidinin tedavisinde önemli rol oynar.
  • Vücudun bağışıklık sistemi üzerindeki olumlu etkisi sayesinde enfeksiyon riskini en aza indirgeyen beta karoten, soğuk algınlıkları ve gribal enfeksiyonların tedavisini destekler.
  • Antioksidan bir bileşen olan beta karoten, toksin maddelerin vücuttan atılmasını sağlar ve vücuttaki serbest radikallerin nötralize edilmesinde yardımcı olur.
  • Karaciğer de olası yağlanmasının önüne geçer ve kolesterolün düşürülmesine yardımcı olarak damar sertliği oluşumunu engeller. Ayrıca kalp krizi riskinin minimuma inmesini sağlar ve kötü kolesterol kaynaklı koroner damar hasarlarının azalmasına yardımcı olur.
  • Yapılan bazı çalışmalarda beta karotenin katarakt oluşumunu engellediği saptanmıştır.
  • A vitaminin öncül maddesi olan beta karoten karaciğerde A vitaminine dönüştürülür. Gece görmeyi sağlayan rodopsin pigmentine dönüştürülen beta karoten gözün retina tabakasına taşınır. Rodopsin ışığın az olduğu ortamlarda gözün görmesini sağlayan önemli bir pigmenttir. A vitamini eksikliğinde gece körlüğü olarak bilinen hastalık meydana gelir.
  • Yapılan çalışmalarda düzenli olarak tüketilen beta karoten içeren sebze ve meyvelerin zihin sağlığı açısından önemli olduğu vurgulanmaktadır. Hafızanın güçlenmesi ve anlama yeteneğinin artmasında beta karoten önemli rol oynar.

beta karoten faydası

Beta Karoten Hangi Besinlerde Bulunur?

Beta karoten sebze ve meyvelerde bulunan bir A vitamini öncüsüdür.

  • Ispanak, marul, roka, dereotu, semizotu, labada, karalahana, maydanoz gibi yeşil yapraklı sebzeler
  • Domates, kırmızılahana, beyaz lahana, havuç, yeşil biber, dolmalık biber, brokoli, Brüksel lahanası, kabak, bal kabağı, mısır, patates ve papaya
  • Şeftali, kavun, karpuz, mandalina, portakal ve kayısı gibi meyveler beta karoten içeren besinler arasında yer alır.

Beta karoten ile ilgili merak edilen sorulardan biri de beta karoten helal mi sorusudur. Beta karoten bitkisel kaynaklı bir besin olduğu için bu bileşeni içeren besinlerin tüketiminde herhangi dini bir sorun yoktur. Ancak gıda endüstrisinde özellikle tereyağı ve peynir çeşitlerinde sıklıkla kullanılan beta karoten, zaman zaman etil alkol ile ekstrakte edilebilir.

Alkolle çözündürülme işleminin maliyeti daha düşük olduğu için tercih edilme oranı yüksektir. Bu nedenle satın alınan ürünün helal sertifikası yoksa ya da üretim yöntemi bilinmiyorsa dini açıdan sakınca olabilir.

beta karoten renklendirici

Beta Karoten Zararları Nelerdir?

Beta karoten faydası olduğu kadar zararları da olan bir bileşendir. Özellikle önerilen dozun üzerinde tüketilmesi bazı sağlık problemlerine yol açabilir. Günlük olarak A vitamin tüketiminin 4000-5000 IU arasında olması önerilir.

  • Beta karoten için resmi bir günlük tüketim önerisi bulunmamaktadır. Ancak beta karotenin 3 miligramlık değeri A vitaminin 5000 IU değerine eşittir. A vitaminine dönüşme oranı yüksek olduğundan dolayı günlük olarak 6-12 miligram beta karoten tüketilmesi yeterlidir. Günlük dozun üzerinde beta karoten tüketimi A vitamini oranının da artmasına yol açar. A vitamininin aşırı doz alımı toksik etkiye sahiptir.
  • Sigara içen kişilerin bata karoten içeren takviye bileşenler alması sakıncalıdır. Akciğer kanseri riskinin artmasına neden olur ve bu nedenle sigara içenlerin beta karoten takviyesi almamaları önerilir.
  • Beta karoten içeren besinlerin yüksek oranda tüketilmesi ya da yüksek dozajda beta karoten takviyesi kullanımı cilt renginde koyuluklara yol açabilir.
  • Uzun süreler yüksek dozajlarda beta karoten alımı ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.

beta karoten tablet

Beta Karoten Tablet Hangi Durumlarda Kullanılmalı?

Beta karoten takviyeleri doktor tarafından önerilmedikçe kullanılmamalıdır.

  • Astım semptomları, kalp hastalığı, katarakt, kanserler, AIDS, yaşa bağlı makula dejenerasyonu, eplilepsi, depresyon, Alzheimer ve alkolizm gibi semptom, durum ve hastalıkların tedavisinde, önlenmesinde ya da kontrol altına alınmasında kullanılır.
  • Beta karoten içeren tabletlerin uzun süre kullanılması bazı ciddi yan etkiler oluşturabilir. Örneğin cildin sararması, eklem ağrısı, baş dönmesi, ishal gibi yan etkiler görüldüğünde mutlaka doktora danışılmalıdır. Beta karoten destekleri kullanmadan önce doktora güncel kullanılan ilaçlar, diğer takviye vitamin ve mineraller, alerjiler, geçmiş hastalıklar ve güncel durum hakkında bilgiler verilmelidir. Örneğin; hamilelik ve emziklilik gibi durumlarda beta karoten takviyelerin kullanılmaması önerilmektedir. Buna ek olarak hamilelik planlandığında da en az 3 ay öncesinden beta karoten alımının sonlandırılması önemlidir.
  • Ayrıca bazı ilaçlarla birlikte kullanılan beta karoten tabletler yan etkilerin çok daha yüksek etki göstermesine sebep olabilir. Özellikle niacin, orlistat ve statins gibi ilaçlarla birlikte beta karoten alınması ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
  • Ayrıca A vitamini takviyesi ve asitretin kullananlar ile alerjik hastalığı olanların da ekstra beta karoten almaması önerilir.
  • Tablet kullanımı ile ilgili bir diğer önemli konu da doktorun önerdiği dozajın üzerinde kullanılmaması gerekliliğidir. Tablet olarak kullanılan beta karoten fiyatı markasına, içerdiği dozaja göre farklılık gösterir.

beta karoten

A Vitamini Nedir? Nelerde Var? Faydaları ve Görevleri Nelerdir?

Havucun Faydaları Nelerdir?

Havuç Suyu Faydaları Nelerdir? Nasıl Yapılır? Ne Zaman İçilmeli?

Bal Kabağının Faydaları, Kalorisi ve Besin Değeri, Nasıl Pişirilir?

Hangi Vitamin Ne İşe Yarar? En Çok Hangi Besinde Var?

Önemli not: Sitemizde yayımlamış olduğumuz makaleler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; geçerliliğini zamanla yitirebilir. Söz konusu besinin faydaları, iyi geldiği hastalıklar ve kullanım önerileri hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz. Besinler her bünyede farklı etki yaratabileceğinden, uygulamaya geçmeden önce mutlaka bir doktora danışmanız gerekmektedir. Bu durum göz ardı edildiğinde ortaya çıkabilecek sorunlar ve yan etkilerden sitemiz sorumlu tutulamaz.
Beta Karoten Nedir? Faydaları Nelerdir? Hangi Besinlerde Bulunur? 23.11.2018 tarihinde yayınladı. İlgili sayfalar: , , , , , , , ,