Folik Asit Eksikliği, Faydaları, Nelerde Var? Folik Asit İçeren Besinler

(6 oy, puan: 5,00)
Folik Asit Eksikliği, Faydaları, Nelerde Var? Folik Asit İçeren Besinler Tarifi

Anne Sağlığı ve Bebek Gelişimi İçin Folik Asit Vitamini

Folik Asit Nedir?

B grubu vitaminlerden biri olan folik asit, DNA sentezi ve hücre bölünmesi gibi çok sayıda önemli fonksiyonda rol alır. Kanser hastalıkları, psikolojik rahatsızlıklar, sinir sistemi bozuklukları ve daha çok sayıda sağlık problemi için iyileştirici etkileri olduğu kanıtlanan bu vitaminin eksikliği de çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.

Özellikle gebelik döneminde yeterli folik asit alınmaması durumunda Spina Bifida gibi nöral tüp defektleri başta olmak üzere, pek çok doğumsal anomali meydana gelebilir. Hem anne karnında hem de doğum sonrası yaşamda gelişimin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi için folik asit bakımından zengin besinlerin tüketilmesi ve olası bir eksikliğin önüne geçilmesi gerekir.

folik asit eksikliği

Folik Asit Eksikliği Nasıl Anlaşılır?

Folik asit eksikliği vücudun tüm hücrelerini etkileyen ve dolayısıyla çok çeşitli belirtilere neden olabilen bir problemdir. Vücutta folik asit düşüklüğü meydana geldiğinde ilk olarak eritrosit (kırmızı kan hücresi) gibi hızlı bölünen vücut hücreleri, daha sonra ise diğer dokular etkilenir. Dolayısıyla gözlemlenen ilk belirtilerden biri kansızlık problemidir.

Çocuklarda folik asit eksikliği büyümenin yavaşlamasına ve sağlıklı gelişimin sürdürülememesine yol açabilir. Büyüme geriliği ishal, iştahsızlık, uyku bozukluğu, unutkanlık ve mide bulantısı gibi şikâyetlerle seyrediyorsa akla folik asit eksikliği gelmeli ve mutlaka doktor kontrolü tercih edilmelidir.

Vücutta folik asit eksikliğine işaret eden diğer belirtiler:

  • Yorgunluk
  • Enerji düşüklüğü
  • Baş dönmesi
  • Halsizlik
  • Bayılma hissi ve çabuk yorulma şeklinde sıralanabilir.

Bu şikâyetlerle birlikte baş ağrısı, çarpıntı hissi, kulaklarda çınlama, solgun cilt görünümü, ellerde ve ayaklarda uyuşukluk hissi de folik asit eksikliğinde gözlemlenebilen klinik belirtilerdir.

folik asit faydaları

Folik Asit Faydaları ve Görevleri

  • Folik asidin en temel kullanım alanları nöral tüp defektlerinin oluşumunu önleme ve tedavi etme; damar sertliği, kemik erimesi ve servikal displazi (rahim ağzı hücrelerinin anormal düzeyde büyümesi) tedavisi şeklinde sıralanabilir.
  • Nöral tüp defekti, bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında meydana gelen ve hem beyni hem omuriliği etkileyen gelişimsel bir anomalidir. En sık görülen nöral tüp defekti spina bfida adlı gelişim bozukluğudur ve gebeliğin erken dönemlerinde yapılan folik asit desteğinin nöral tüp defekti ile karşılaşma oranını %48 ila %80 arasında azalttığı kanıtlanmıştır.
  • Folik asit kanda bulunan homosistein adlı protein düzeyini dengeleyerek damar sertliği gibi çok sayıda kalp-damar hastalığına karşı da koruma sağlar.
  • Günlük yeterli düzeyde folik asit alımının kalp krizi, inme ve çok sayıda damar hastalığının gelişme riskini azalttığı söylenebilir.
  • Kanda bulunan homosistein adlı protein yapısı, yalnızca kalp ve beyin damarlarına değil kemiklere de zarar veren bir maddedir. Özellikle kadınlarda yüksek homosistein düzeyine bağlı olarak kemik yapısının bozulduğu ve osteoporoz (kemik erimesi) gelişme riski arttığı görülür. Düzenli folik asit alımı ile homosistein düzeyini kontrol altında tutmak ve kemik erimesi riskini azaltmak mümkündür.
  • Rahim ağzı hücrelerinin anormal düzeyde büyümesi şeklinde tanımlanan servikal displazi, ilerleyen dönemlerde kanserleşme gösterebilen ciddi bir sağlık problemidir. Yapılan araştırmalar günlük 10 mg folik asit desteği verilmesi ile servikal displazi hastalığının gerilediğini, rahim hücrelerinin normal boyutlara döndüğünü ortaya koymuştur.

folik asit içeren besinler

Folik Asit Nelerde Var?

Folik asit içeren yiyeceklerin listesi:

Karaciğer: Yağda pişmiş karaciğerin bir porsiyonunda yaklaşık 240 mcg folik asit bulunur ve bu nedenle karaciğer en iyi folik asit kaynaklarının başında gelir.

Yeşil Yapraklı Sebzeler: Folik asit bakımından son derece zengin besinlerdir:

  • Brüksel lahanası
  • Ispanak
  • Brokoli
  • Yeşil fasulye
  • Marul
  • Karnabahar
  • Bezelye
  • Taze mısır

Meyveler: Folik asit kaynağı meyveler arasında:

  • Portakal
  • Greyfurt
  • Muz

Ayrıca:

  • Kepekli ekmek
  • Beyaz ekmek
  • Haşlanmış makarna
  • Haşlanmış pirinç de folik asit açısından son derece zengin besinler arasında yer alır.

folik asit hamilelik

Folik Asit Hamilelik İçin Gerekliliği ve Önemi

Folik asit eksikliğinde ortaya çıkan en ciddi problemlerden biri embriyonik gelişim anomalileridir. Gebelik durumunda yetersiz folik asit alımına bağlı olarak ortaya çıkan bu anomaliler nöral tüp defektleri olarak adlandırılır ve beyin-omurilik gelişimini etkileyerek hem fiziksel hem zihinsel problemlere neden olur.

Nöral tüp defektleri yaşamı zorlaştıran sayısız zorluğa ve hatta ölüme yol açabilir. Nöral tüp defektlerine bağlı olarak gelişen başlıca problemler yürüyememe ya da yürüme güçlüğü, hidrosefali (beyinde su toplanması), idrar yolu enfeksiyonları, idrarın böbreklere kaçışına bağlı kronik böbrek yetmezliği, omurga eğriliği veya duruş bozukluğu, geçmeyen sırt ağrıları, menenjit, %10-15 düzeyinde görülebilen zeka geriliği, %60 oranında öğrenme güçlüğü ve konsantrasyon bozukluğu şeklinde sıralanabilir.

Bu hastalığın görülme sıklığı gebelik döneminde düzenli olarak alınan folik asit desteği ile %80 oranında azaltılabilir. Gebeliğin başlangıcı itibariyle her gün 400 miligram folik asit alımına özen gösterilmesi, beslenme alışkanlıklarının bu doğrultuda düzenlenmesi gerekir.

Anne adaylarının öncelikle gebelik muayenesi yaptırması ve tüm değerlerle birlikte folik asit gebelik düzeyini ölçtürmesi gerekir. Daha sonra öğünlere mümkün olduğunca yeşil yapraklı sebzeler, karaciğer, böbrek, yumurta, zarı alınmamış tahıllar, ceviz, badem, fındık, fıstık, mercimek, ıspanak, yonca, maydanoz, nane, baklagiller ve tohumlu gıdalar eklenmelidir.

Ancak yalnızca beslenme ile günlük folik asit ihtiyacını karşılamak sanıldığı kadar kolay değildir. Bu noktada genellikle doktor tarafından folik asit ilacı önerilir ve günlük folik asit ihtiyacını karşılamak için ilaç tedavisi ile birlikte besin desteği sürdürülür.

folik asit ilaçları

Folik Asit Nasıl Kullanılır?

Gebelik döneminde folik asit kullanımı son derece gereklidir ve göz ardı edilmemelidir; ancak tüm riskler göz önünde bulundurulmalı ve ilaç takviyesi mutlaka doktor tavsiyesiyle alınmalıdır.

Folik asit çeşitleri genellikle gebelik başlamadan kullanılmak üzere geliştirilen formu ve gebeliğin başlangıcı ile birlikte kullanılmaya başlanan folik asit formu olarak iki şekilde üretilir.

Folik asit fiyatları da üretilen ilaç formuna ve ilacın dozuna göre değişiklik gösterir. Plansız gebelik gelişmişse öğrenildiği andan itibaren mutlaka folik asit takviyesi alınmalı, bu durumlar için geliştirilmiş olan ilaç formları tercih edilmelidir.

Folik asit ilacının günlük kullanım sıklığı doktorunuz tarafından belirlenir. Belirtilen kullanım yöntemlerine uymanız ve düzenli kontroller ile folik asit değerini ölçtürmeniz bebeğinizin anne karnındaki gelişimi açısından son derece önemlidir.

folik asit eksikliği

Folik Asit Yan Etkileri Nelerdir?

Tüm ilaçlar gibi folik asit takviyesi de vücutta bazı yan etkilere yol açabilir. Görülen yan etkilerin sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye değişiklik gösterdiği gibi bazı durumlarda hiçbir yan etkinin gelişmediği de görülür.

En sık karşılaşılan folik asit yan etkileri kas kasılmaları, karın krampları, mide bulantısı ve hazımsızlık hissi, uyku düzeninde bozulma, ishal ve gaz gibi bağırsak problemleri, sinirlilik hali ve bilinç bulanıklığı şeklinde sıralanabilir. Bu etkiler genellikle kısa süreli olarak gelişir ve çok büyük rahatsızlıklara yol açmadığı bilinir.

Ancak folik asit kullanımı sonrasında nefes almada zorluk, hırıltılı nefes alma; yüzde, dudaklarda ve göz kapaklarında şişlik, deride döküntü ve vücutta kaşıntı, kızarıklık, hassasiyet gibi şikâyetlerin gelişmesi bu ilaç içerisinde bulunan bazı maddelere karşı alerjiniz olduğunu gösterir.

Böyle bir durumla karşılaşıldığında acil tıbbi müdahaleye başvurulması gerekir.

Kaynakça:

http://www.synlab.com.tr

Folat Nedir? Eksikliği ve Düşüklüğü, Hangi Besinlerde Bulunur?

Önemli not: Sitemizde yayımlamış olduğumuz makaleler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; geçerliliğini zamanla yitirebilir. Söz konusu besinin faydaları, iyi geldiği hastalıklar ve kullanım önerileri hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz. Besinler her bünyede farklı etki yaratabileceğinden, uygulamaya geçmeden önce mutlaka bir doktora danışmanız gerekmektedir. Bu durum göz ardı edildiğinde ortaya çıkabilecek sorunlar ve yan etkilerden sitemiz sorumlu tutulamaz.
Folik Asit Eksikliği, Faydaları, Nelerde Var? Folik Asit İçeren Besinler 19.06.2018 tarihinde yayınladı.